شنبه, 19 تیر 1395 ساعت 04:30

معرفی فصلنامه علمی - پژوهشی پژوهش نامه زنان

نوشته شده توسط

نشریه  «پژوهش نامه زنان» وا بسته به پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی از تاریخ 1389  به صورت فصلنامه شروع انتشار نموده است و از سال 1390 موفق به اخذ رتبه علمی – پژوهشی شده از این فصلنامه تا کنون 16 شماره با موضوعاتی از قبیل : ادبیات، زبان فارسی، جامعه شناسی ، فرهنگ و هنر، روان شناسی و علوم تربیتی ، حقوق و زن و خانواده به چاپ رسیده است.
اهداف:
گسترش زمینه‌های تحقیق و پژوهش‌، پیرامون زنان وخانواده در جامعه ایران و  بررسی ابعاد گوناگون این مساله از سوی صاحب نظران داخلی و بین‌المللی، بالاخص بازشناسی ابعاد آن در اندیشه اسلامی.
رویکرد کلی نشریه، انتشار مقالات در حوزه زنان و خانواده، با اولویت‌های ذیل است:
-    آسیب‌شناسی و ارائه راه‌حل برای مسائل زنان و خانواده بالاخص در حوزه علوم انسانی
-    بررسی و ارائه یافته‌های جدید در حوزه‌های نظری مسائل زنان و خانواده با نگاه دینی
-    شناسایی نیازمندی‌ها، توانایی‌ها زنان و زمینه‌های حضور آنان در جریان توسعه نظام اسلامی
-    نقد و بررسی دیدگاه‌های مکاتب و صاحب‌نظران در حوزه زنان وخانواده

صاحب امتیاز: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی
مدیر مسئول: حمید رضا آیت اللهی
سر دبیر: محمد رضا جوادی یگانه
هیئت تحریریه:
 حمیدرضا آیت اللهی حمید پارسانیا پروین ترکمنی آذر محمدرضا جوادی یگانه طوبی کرمانی ایراندخت فیاض طیبه ماهورزاده سید بیوک محمدی زهرا سادات مصطفوی
آدرس وب سایت: www.ihcs.ac.ir
تلفن: 88035457-021
آدرس: تهران بزرگراه کردستان، خیابان ایرانشناسی، (64 غربی)، جنب ساختمان‌های A.S.P ، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، نشریه پژوهش نامه زنان

چکیده
در طول تاریخ بشر زنان همواره نقش شایان توجهی در تحولات اجتماعی، سیاسی، و اقتصادی ایفا کرده‌اند. امروزه با وجود پیش‌رفت‌های همه‌جانبه در علوم طبیعی و انسانی، در بسیاری از کشورهای در حال توسعه سهم زنان در فعالیت‌های اقتصادی و اشتغال پایین است. در مطالعات توسعه، گاه این پرسش مطرح شده که آیا دلیل این مشارکت اندک زنان در این کشورها باورهای سنتی یا دینی است؟ در این مقاله با انتخاب 16 کشور در حال توسعه و توسعه‌یافتة اسلامی و غیراسلامی با ارائة تحلیلی آماری از وضعیت مشارکت زنان در بازار کار کشورهای بررسی‌شده، جایگاه زنان در کشورهای مسلمان و غیرمسلمان مقایسه شده است. در نهایت با استفاده از روش تاکسونومی عددی نشان داده شده است که کشورهایی که از نظر وضعیت اشتغال شرایط بهتری را برای زنان فراهم کرده‌اند از نظر شاخص‌های اقتصادی در وضعیت مناسب‌تری قرار دارند و تفاوت‌های دینی در نرخ مشارکت زنان نقش نداشته است.
کلیدواژگان
بازار کار؛ اشتغال زنان؛ کشورهای مسلمان و غیرمسلمان؛ تفاوت‌های دینی

نویسندگان:زهرا کریمی؛ الهام جهان تیغ؛ سهند ابراهیمی پور فائز

مقاله 7، دوره 7، شماره 15، بهار 1395

  

چکیده
تحقیق حاضر با هدف بررسی رابطة بین سلامت عمومی با فرسودگی شغلی و کفایت اجتماعی معلمان زن مدارس ابتدایی در شهر تهران انجام شده است. در این تحقیق از پرسش‌نامة 28 سؤالی GHQ، که برای سنجش سلامت عمومی به کار می‌رود، استفاده شده است. هم‌چنین برای سنجش فرسودگی شغلی (MBI) از پرسش‌نامة 25 سؤالی مسلچ، شامل چهار خرده‌آزمون (خستگی عاطفی، مسخ شخصیت، عملکرد شخصی، و درگیری) استفاده شده است و در نهایت برای سنجش کفایت اجتماعی از پرسش‌نامة الگوی چهاربعدی کفایت اجتماعی فلنر، شامل 47 پرسش، استفاده شده است. داده‌های خام گردآوری‌شده از طریق روش‌های آمار توصیفی (میانگین و انحراف معیار) و آمار استنباطی تجزیه و تحلیل شده است. برای تحلیل‌های استنباطی از رگرسیون سادة تک‌متغیره استفاده شده است. نتایج این تحقیق نشان داده است که بین سلامت عمومی و فرسودگی شغلی ارتباط معکوس و معناداری وجود دارد؛ به این معنی که با افزایش سلامت عمومی، فرسودگی شغلی کاهش و با کاهش میزان سلامت عمومی، فرسودگی شغلی افزایش می‌یابد، اما بین سلامت عمومی و کفایت اجتماعی ارتباط معناداری وجود ندارد
کلیدواژگان
سلامت عمومی؛ فرسودگی شغلی؛ کفایت اجتماعی؛ معلمان زن مدارس ابتدایی

نویسندگان:ژاسنت صلیبی؛ گلاله مدرسی

مقاله 6، دوره 7، شماره 15، بهار 1395

    

چکیده
پژوهش حاضر تلاشی است برای بررسی چگونگی برساخت معانی، درک و تفاسیر کنش‌گران از تحقیر اجتماعی با رویکردی جنسیتی. برای تحلیل این مسئله از روش کیفی نظریة زمینه‌ای استفاده شده است و با تعداد 40 نفر از شهروندان ساکن تهران مصاحبة نیمه‌ساخت‌یافته انجام شده است. در خلال تحلیل داده‌ها، سه مقولة عمدة کیفیت مقایسة اجتماعی، بازنگری در نقش‌های جنسیتی، و آگاهی از جنسیت نهادینه‌شده از بطن مفاهیم استخراج شده که در نهایت، به تولید مقولة هسته‌‌محور مبادرت شد. یافته‌ها حاکی از فضای گفتمانی جنسیتی است که روابط را زیر سیطرة خود قرار داده و عاملی در راستای تحقیر درون‌گروهی و بین‌گروهی است. برخلاف تصور رایج، مردان نیز مانند زنان، اما نه مشابه یک‌دیگر، چالش‌هایی را از قِبل جنسیت خود متحمل می‌شوند که زمینه‌ساز تحقیر آنان می‌شود؛ اما جنسیت در زنان، به دلیل کارکرد ایدئولوژیک گفتمان مردسالاری، تهدید بالقوه‌ای برای تحقیرشدگی آنان است که نحوة مواجهه با تحقیر را برای آنان دشوار می‌کند.
کلیدواژگان
تحقیر؛ روش کیفی؛ جنسیت؛ مردینگی؛ زنانگی

نویسندگان:سهیلا صادقی فسایی؛ نرمین نیکدل

مقاله 5، دوره 7، شماره 15، بهار 1395

    

چکیده
هدف این مقاله کنکاشی تجربی است دربارة تأثیرات مجزا و توأمان سرمایه‌های اجتماعی و فرهنگی در مواجهۀ زنان و دختران دانشجو با رفتارهای غیراخلاقی. فرضیۀ اصلی این است که برخورداری هرچه بیش‌تر از هر دو نوع سرمایۀ اجتماعی و فرهنگی، احتمال مواجهۀ زنان با رفتارهای غیراخلاقی را کاهش می‌دهد. جامعة آماری این پژوهش را کلیة دانشجویان دختر پنج گروه علمی عام در دانشگاه رودهن و تهران تشکیل می‌دهند که در هنگام جمع‌آوری داده‌های این پژوهش، دست‌ کم دو ترم تحصیلی را در این دانشگاه‌ها گذرانده بودند. برای آزمون فرضیۀ مذکور، حدود 420 دانشجوی دانشگاه‌های تهران و رودهن با استفاده از روش نمونه‌گیری طبقه‌ای نامتناسب با حجـم انتخاب شـدند. ابزار اندازه‌گیری پرسش‌نامة ساخت‌یافتــۀ محقق‌ساخته‌ای است که از طریق آن اظهارات دانشجویان دربارة میزان مواجهه با جرایم اخلاقی و میزان برخورداری از سرمایه‌های اجتماعی و فرهنگی در یک مقطع زمانی گردآوری شد. نتیجۀ آزمون فرضیۀ مذکور نشان داد که به‌رغم وجود رابطۀ مستقیم میان برخورداری از سرمایۀ اجتماعی و سرمایۀ فرهنگی، میان سرمایۀ فرهنگی و مواجهه با رفتارهای غیراخلاقی رابطه‌ای معماگونه برقرار است؛ به طوری که برخورداری بیش‌تر از سرمایۀ اجتماعی بازدارندۀ مواجهۀ زنان با رفتارهای غیراخلاقی و برخورداری بیش‌تر از سرمایۀ فرهنگی تسهیل‌کنندۀ مواجهۀ زنان و دختران دانشجو با رفتارهای غیراخلاقی است.
کلیدواژگان
قربانیان رفتارهای غیراخلاقی؛ سرمایة اجتماعی؛ سرمایة فرهنگی؛ زنان و دختران

نویسندگان:علی بقائی سرابی؛ سمیه حق‌شناس

مقاله 4، دوره 7، شماره 15، بهار 1395

    

چکیده
در پی گسترش روزافزون شهر‌ها، بشر برای مدیریت و ادارة آن‌ها راهی جز زمینه‌سازی برای توسعة دموکراسی نداشته است و در این راه به شکل تازه‌ای از حاکمیت دست یافته است که برخی آن را در حد اختراع و ابداع جدید در برقراری نظام اجتماعی نوین دانسته‌اند. هدف مقالة حاضر، بررسی مؤلفه‌های حکم‌روایی خوب شهری از دیدگاه زنان در شهر زابل است که با روش توصیفی ـ تحلیلی و مبتنی بر مطالعات کتاب‌خانه‌ای و بررسی‌های میدانی و نیز بهره‌گیری از شیوة AHP انجام شده است. برای انتخاب شاخص‌های حکم‌روایی شهری نیز از میان شاخص‌های 24‌ گانة سازمان ملل متحد، پنج شاخص کلی و مهم (مشارکت، تساوی، اثر‌بخشی، پاسخ‌گویی، و امنیت)، که هستة اصلی این شاخص‌ها را تشکیل داده و از طرف همة سازمان‌ها پذیرفته شده، انتخاب شده است. نتایج به دست آمده اهمیت و اولویت‌بندی شاخص‌های حکم‌روایی خوب شهری در سطح شهر زابل از نظر زنان را به این صورت نشان می‌دهد که شاخص امنیت در رتبة اول، تساوی در رتبة دوم، مشارکت در رتبة سوم، پاسخ‌گویی در رتبة چهارم، و اثربخشی در رتبة پنجم قرار دارد
کلیدواژگان
حکم‌روایی خوب شهری؛ شهر زابل؛ امنیت؛ زنان

نویسنده:خدارحم بزی

مقاله 3، دوره 7، شماره 15، بهار 1395

    

چکیده
در عصر حاضر با رشد فرهنگ مصرفی و رسانه‌های ارتباط جمعی‌، بدن اهمیت بسیاری یافته است. یکی از مسائل مطرح‌شده در حوزة جامعه‌شناسی بدن، مدیریت بدن است که امروزه در میان دختران و زنان رواج فراوانی یافته است که در آن افراد با تغییر ویژگی‌های ظاهری بدن خود به ساخت بدن اجتماعی مبادرت می‌ورزند. در پژوهش حاضر عوامل اجتماعی و فرهنگی مؤثر در این پدیده با استفاده از نظریه‌های بوردیو، گیدنز، فدرستون، ترنر و گافمن بررسی شده است. این پژوهش به صورت پیمایشی و با استفاده از پرسش‌نامة محقق‌ساخته در سال 1391 انجام شده است. حجم نمونه را 530 نفر از زنان و دختران 15 تا 45 سالة ‌شهر تبریز تشکیل داده‌اند. روش نمونه‌گیری از نوع خوشه‌ای چندمرحله‌ای بوده است. یافته‌های پژوهش حاکی از آن‌اند که میان متغیرهای پذیرش اجتماعی، احساس فشارهای اجتماعی، سرمایة فرهنگی، وضعیت شغلی و تأهل، طبقة اجتماعی و استفاده از رسانه‌های جمعی خارجی با مدیریت بدن رابطة مستقیم و میان متغیرهای دین‌داری و استفاده از رسانه‌های جمعی داخلی با مدیریت بدن رابطة معکوس برقرار است. متغیرهای ذکرشده در مجموع 41 درصد از تغییرات مدیریت بدن را تبیین کرده‌اند.
کلیدواژگان
جامعه‌شناسی بدن؛ مدیریت بدن؛ پذیرش اجتماعی بدن؛ رسانه‌های ارتباط جمعی

نویسندگان:عزت‌الله احمدی؛ صمد عدلی‌پور؛ سیمین افشار؛ لیلی بنیاد

مقاله 2، دوره 7، شماره 15، بهار 139

    

چکیده
با توجه به حدود یک دهه تأکید بر رویکرد توان‌مندسازی زنان روستایی در برنامه‌های توسعه، هدف پژوهش حاضر سنجش توان‌مندی و ارزیابی عوامل تأثیرگذار اجتماعی ـ فرهنگی، اقتصادی و حمایتی در توان‌مندسازی زنان روستایی شهرستان اصفهان است. جامعة آماری زنان ساکن روستاهای شهرستان اصفهان بوده و حجم نمونه از طریق فرمول کوکران 222 نفر تعیین و اطلاعات لازم با روش نمونه‌‌گیری طبقه‌‌ای ـ خوشه‌‌ای و پرسش‌نامة ساخت‌‌یافته گردآوری شد. در مرحلة پیش‌آزمون، 80 پرسش‌نامه به ‌‌طور تصادفی میان زنان روستایی توزیع شد و بر اساس روش آلکایر و فوستر، برای ارزیابی عوامل مؤثر در ناتوانی زنان روستایی از رگرسیون لجستیک استفاده شد. نتایج این روش نشان داد که با در نظر گرفتن 30 درصدی سطح آستانة ناتوانی، میزان و شدت ناتوانی در میان زنان روستایی به‌ترتیب، 28 و 45 درصد است. به عبارتی، 28 درصد زنان جامعة آماری در حداقل 30 درصد معیارها ناتوان و به طور متوسط شدت ناتوانی‌شان 45 درصد است. نتایج حاصل از مدل رگرسیونی نشان داد که تحصیلات، اشتغال، استفاده از رسانه‌‌های جمعی، روابط اجتماعی و شغلی، دریافت درآمد شخصی، سلامتی، حمایت‌‌های دولت، استفاده از انواع آموزش‌ها، باور به برابری جنسیتی و وجود صندوق‌‌های اعتباری تأثیر مثبت و معنی‌‌داری در توان‌مندی زنان دارد.
کلیدواژگان
زنان روستایی؛ توان‌مندسازی؛ روش الکایر و فوستر؛ رگرسیون لجستیک

نویسندگان:زهرا ابوالفتح‌زاده؛ علی یوسفی؛ امیر مظفر امینی

مقاله 1، دوره 7، شماره 15، بهار 1395

    

چکیده
الهیات فمینیستی یکی از مباحث مهم فمینیسم است. الهیات فمینیستی به دنبال طرح سؤالات مربوط به حقوق زنان از دین و کلیساست. کتاب مقدس به عنوان سنت مکتوب یهودی ـ مسیحی توجه الهی‌دانان فمینیست را جلب کرده است. آنان سعی می‌کنند تا متن کتاب مقدس را با سؤالات جدی مربوط به حقوق زنان مواجه کنند. بخشی از الهی‌دانان فمینیست، با پیش‌فرض نگارش کتاب مقدس در فرهنگی مردسالارانه، به دنبال بازخوانی و تفسیر مجددِ متن بوده‌اند. رویکرد آنان، به جای اعتماد، انتقادی و هم‌راه با سوء‌ظن است.
این مقاله می‌کوشد فصل شانزدهم از سِفر پیدایش از کتاب مقدس را بازخوانی کند که در آن داستان ازدواج هاجر، همسر دوم حضرت ابراهیم (ع)، نقل شده است. در تفسیر این فراز از کتاب مقدس الهی‌دانان فمینیست می‌کوشند، با رویکرد انتقادی خود، تفسیری جدید به جای تفسیر کهن ارائه دهند. آنان متن مقدس را در برابر سؤالات برگرفته از رویکرد جنسیتی قرار می‌دهند، اما به نقش اجتماعی ابراهیم (ع) در مقام پیامبر و مربی جامعه و نقش مکمل ساره و هاجر در یاری به او توجه نکرده‌اند. ساره و هاجر هم‌چون همۀ زنان فداکار تاریخ نقشی اساسی در انجام مأموریت الهی ابراهیم (ع) ایفا کردند.
کلیدواژگان
الهیات فمینیستی؛ هاجر؛ ابراهیم (ع)؛ ساره؛ کتاب مقدس

نویسنده:روح اله مهدوی حاجی

مقاله 8، دوره 6، شماره 14، زمستان 1394

    

چکیده
فرهنگ عصر حاضر به افراد و به‌ویژه به زنان می‌آموزد که ارزش آن‌ها به ظاهرشان است. برخی افراد، وقتی احساس می‌کنند که ظاهرشان مطلوب نیست، دچار اضطراب فیزیک اجتماعی می‌شوند. نقش رسانه‌های جمعی که معیارهای زیبایی دور از دسترس ارائه می‌دهند و هم‌چنین شبکه‌های اجتماعی که این معیارها را تقویت می‌کنند در این مسئله انکارناپذیر است. مطالعۀ حاضر می‌کوشد تا میزان اضطراب فیزیک اجتماعی را در بین دختران، با هدف تعیین ارتباط این نوع اضطراب با رسانه‌های جمعی و هم‌‌سالان، تعیین کند. جامعۀ آماری شامل تمامی دانش‌جویان دختر مقطع کارشناسی دانشگاه تبریز در سال تحصیلی 1391-1392 به تعداد 4514 نفر است. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران 376 نفر برآورد شد. داده‌ها به روش پیمایشی و با ابزار اندازه‌گیری پرسش‌نامه گردآوری و با استفاده از نرم‌افزار 20- SPSS تجزیه و تحلیل شد. نتایج نشان می‌دهد: متغیرهای مستقل بررسی‌شده 10 درصد از تغییرات متغیر اضطراب فیزیک اجتماعی را تبیین می‌کنند و متغیر هم‌‌سالان با 274/0 =  Betaبیش‌ترین مقدار واریانس اضطراب فیزیک اجتماعی را تبیین می‌کند.
کلیدواژگان
اضطراب فیزیک اجتماعی؛ هم‌‌سالان؛ رسانه‌های جمعی؛ تصور بدنی

نویسندگان:محمد عباس‌زاده؛ مرضیه مختاری

مقاله 7، دوره 6، شماره 14، زمستان 1394

    

صفحه1 از9