فصلنامه علمی-پژوهشی زن و مطالعات خانواده

فصلنامه علمی-پژوهشی زن و مطالعات خانواده (232)

طبقه بندي هاي فرزند

چکیده
استرس‌های دوران بارداری در سبب شناسی افسردگی پس از زایمان، همواره مورد نظر بوده است. این پژوهش با هدف تعیین پیش بینی و میزان شیوع افسردگی پس ار زایمان بر اساس استرس ادراک شده در دوران بارداری انجام شد. جامعه آماری شامل تمامی زنان باردار با بارداری 40-37 هفته از فروردین تا تیر ماه سال1394 شهر تبریز بود. در این مطالعه همبستگی، تعداد 100 نفر از جامعه آماری، با روش غیرتصادفی انتخاب و بعد از غربالگری برای افسردگی زمینه‌ای به پرسشنامه استرس ادراک شده کوهن پاسخ دادند. 4-6 هفته بعد از زایمان، 85 نفر از افراد نمونه به پرسشنامه افسردگی بعد از زایمان ادینبورگ پاسخ دادند.، داده‌های جمع آوری شده توسط آزمون‌های همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. نتایج نشان داد که بین استرس ادراک شده و افسردگی بعد از زایمان، همبستگی مثبت و قوی وجود داشته به طوری که استرس ادراک شده می‌تواند 32 درصد از تغییرات افسردگی بعد از زایمان را تبیین کند. در این تحقیق شیوع افسردگی بعد از زایمان 4/22درصد به دست آمد. بنظر می‌رسد می‌توان با غربالگری زنان باردار در معرض استرس و با آموزش شیوه‌های مقابله‌ای سازش یافته در مقابل استرس از ابتلا زنان به افسردگی بعد از زایمان پیشگیری کرد.
کلیدواژگان
بارداری؛ استرس ادراک شده؛ افسردگی پس از زایمان

نویسنده:لطیفه نظامی؛ مرتضی عزیزی

مقاله 8 ، سال 8 ، شماره 30

چکیده
اعتیاد ارتباط تنگاتنگی با آسیب‌های جسمی و روانی دارد و سلامت فرد را تهدید می‌‌کند. هدف اصلی تحقیق حاضر مقایسه سیستم‌های بازداری، فعال سازی مغزی و عامل‌های شخصیتی زنان وابسته به مواد و زنان سالم مورد مطالعه می‌باشد. این تحقیق از نوع علی- مقایسه‌ای است. جامعه آماری این تحقیق را معتادانی که برای ترک به کلینک‌های ترک اعتیاد شهرستان اهر مراجعه می‌‌کند بود. نمونه آماری شامل دوگروه 45 نفر زن معتاد و 45 نفر زن سالم بود. روش نمونه گیری به صورت در دسترس بود و در ابتدا 45 نفر از افراد معتاد را انتخاب و سپس 45 نفر از افراد سالم با توجه به سن و جنس افراد معتاد انتخاب شدند. ابزار گردآوری اطلاعات، پرسشنامه استاندارد پنج گانه شخصیت (نئو) و پرسشنامة شخصیتی گری- ویلسون می‌باشد. روایی‌ محتوایی آن توسط متخصصان تأیید و میزان پایایی آن تعیین شد. با استفاده از آزمون‌های تحلیل واریانس چند متغیره و به کمک نرم افزار SPSS-16 داده‌ها مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. براساس یافته‌ها بین سیستم‌های مغزی و رفتاری و عامل‌های شخصیتی افراد معتاد و سالم تفاوت معنی دار وجود دارد. بنظر می‌رسد ابعاد پنج‌گانه شخصیت و سیسستم‌های مغزی و رفتاری مجموعه‌ای از ویژگی هایی است که در حفظ بهداشت روانی فرد موثر بوده است.
کلیدواژگان
شخصیت؛ سیسستم‌های بازداری؛ فعال‌سازی مغزی و رفتاری؛ افراد وابسته به مواد؛ افراد سالم    
نویسنده:مریم قلی پور؛ منصور بیرامی؛ جلیل باباپور خیرالدین

مقاله 7 ، سال 8 ، شماره 30

چکیده
 هدف از پژوهش حاضر، مقایسه نیمرخ روانی زنان مصرف کننده مواد صنعتی، سنتی و سالم بر اساس آزمون MMPI بود. طرح پژوهش حاضر توصیفی از نوع علی مقایسه‌ای است. جامعه آماری این پژوهش شامل تمامی معتادان زن شهر زنجان بود که از بین آن ها به صورت نمونه در دسترس و داوطلبانه، 30 نفر از زنان مصرف کننده مواد صنعتی و 30 نفر از زنان مصرف کننده مواد سنتی انتخاب شدند. همین تعداد از افراد عادی بدون هیچ گونه سابقه وابستگی به مواد به عنوان گروه مقایسه به صورت تصادفی انتخاب گردیدند. آزمودنی‌ها بر اساس متغیرهای سن، جنس و تحصیلات به صورت همتا انتخاب شده بودند. ابزار پژوهش حاضر شامل پرسشنامه شخصیتی چند محوری مینه‌سوتا(MMPI)بود. نتایج تحلیل واریانس چند متغیری (مانووا) نشان داد که بین سه گروه مصرف کننده مواد صنعتی، مواد سنتی و بهنجار در مقیاس‌های هیپوکندری، افسردگی، انحراف اجتماعی، پارانویا، ضعف روانی، اسکیزوفرنیا و هیپومانی تفاوت معنی داری وجود دارد. در این بین، تنها مقیاس هیستری بین سه گروه تفاوت معنی دار نشان نداد. نتایج نشان دهنده آن است که مصرف کنندگان مواد سنتی، مصرف کنندگان مواد صنعتی بسته به نوع مصرفشان اختلالات خاصی را نشان می‌دهند، لذا به درمانگران پیشنهاد می‌شود در درمان سوء مصرف مواد، اقدامات درمانی در این زمینه را نیز در نظر بگیرند.
کلیدواژگان
نیمرخ روانی؛ مواد سنتی؛ مواد صنعتی؛ زنان

نویسنده:رقیه کلانتری؛ ذکراله مروتی

مقاله 6 ، سال 8 ، شماره 30

چکیده
اختلال اوتیسم یکی از بیماری­ های گروه اختلالات فراگیر رشد می‌باشد که با تخریب پایدار در تعامل اجتماعی متقابل، تأخیر یا انحراف ارتباطی و الگوی ارتباطی کلیشه‌ای محدود، مشخص است. مطالعات نشان می­دهد والدین و به ویژه مادران کودکان مبتلا به اوتیسم در معرض مشکلات مربوط به بهداشت روانی هستند. این پژوهش با هدف بررسی اثربخشی درمان گروهی شناختی- رفتاری بر سلامت روان و باورهای غیرمنطقی مادران دارای فرزند مبتلا به اختلال اوتیسم در شهر ایلام در سال 1394 انجام گرفته است. نمونه آماری شامل 40 نفر از این مادران است که به صورت در دسترس انتخاب شدند و در دو گروه 20 نفری (آزمایش و کنترل) با روش تصادفی ساده قرار داده شدند. بدین صورت به منظور تشخیص دقیق، پرسش‌نامه‌های سلامت روان و باورهای غیرمنطقی توسط آزمودنی­ های هر دو گروه تکمیل شد. سپس گروه آزمایش در 10 جلسه و هر جلسه 2 ساعت تحت درمان به روش شناختی- رفتاری قرار گرفت، اطلاعات بدست آمده از دو مرحله ارزیابی (پیش ­آزمون و پس ­آزمون) با آمار توصیفی و آمار استنباطی (آزمون تحلیل کوواریانس) تجزیه و تحلیل شد. یافته­ های پژوهش نشان داد که بین گروه کنترل و آزمایش تفاوت معناداری در نمرات سلامت روان وجود دارد (05/0 P<) و تفاوت معناداری بین دو گروه در نمرات باورهای غیرمنطقی وجود نداشت. بر اساس یافته‌های پژوهش می­توان نتیجه­ گیری کرد که مداخلة شناختی- رفتاری می‌تواند در بهبود روان مادران کودکان اوتیسم مؤثر باشد.
کلیدواژگان
درمان گروهی شناختی- رفتاری؛ سلامت روان؛ باورهای غیرمنطقی؛ مادران؛ اوتیسم

نویسنده:شهرام مامی؛ کامران امیریان

مقاله 5 ، سال 8  شماره 30

چکیده
پژوهش حاضر با هدف اصلی تعیین اثر آموزش TRIZ برتفکر خلاق، تفکر علمی، تفکر انتقادی و خودکارآمدی دانشجویان انجام گرفت. برای این منظور نمونه ای به اندازه 60 نفر از دانشجویان دختر گروه علوم انسانی دانشگاه آزاد اسلانی تبریز به روش نمونه گیری تصادفی و داوطلبانه انتخاب شدند. در این تحقیق از طرح نیمه آزمایشی پیش آزمون – پس آزمون با گروه کنترل استفاده شد که متشکل از یک متغیر مستقلِ آموزش تریز ومتغیرهای وابسته تفکر خلاق، انتقادی، علمی و خودکارآمدی بود. ابزار مورد استفاده برای جمع آوری داده‌ها شامل پرسشنامه مهارت‌های تفکر انتقادی کالیفرنیا فرم ب، آزمون خلاقیت دکتر عابدی، مقیاس خودکارآمدی عمومی شرر و همکاران و پرسشنامه تفکر علمی لیانگ و همکاران بود. داده‌ها با استفاده از روش آماری تحلیل کوواریانس تک متغیره و چند متغیره مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج این تحقیق نشان داد آموزش تریز باعث افزایش تفکر خلاق، تفکر انتقادی، تفکر علمی و خودکارآمدی دانشجویان می‌‌گردد.
کلیدواژگان
TRIZ؛ تفکر خلاق؛ تفکر انتقادی؛ تفکر علمی؛ خودکارآمدی

نویسنده :رعنا ساکن آذری؛ کیانوش هاشمیان؛ حسن پاشا شریفی

مقاله 4 ، سال 8 ، شماره 30

چکیده
هدف این پژوهش بررسی تاثیر آموزش شناختی رفتاری بر باورهای ارتباطی ناکارآمد و دانش جنسی زنان متأهل شهرستان گناوه بوده است. روش پژوهش آزمایشی و از نوع طرح پیش آزمون ـ پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعة آماری شامل زنان متأهل مراجعه کننده به مراکز مشاوره شهر گناوه بود. از میان داوطلبان شرکت در جلسه های آموزشی، 30 زوج انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه آموزش و کنترل جایگزین شدند. ابزار اندازه گیری مقیاس پرسشنامه باورهای ارتباطی و دانش جنسی هوپر بود. نتایج نشان داد که بین میزان باورهای ارتباطی ناکارآمد زنان دو گروه آزمایش و گروه کنترل تفاوت معنی دار وجود دارد. .بین ابعاد باورهای ارتباطی ناکارآمد یعنی تغییر پذیری همسر، توقع ذهن خوانی، کمال گرایی جنسی و تفاوت‌های جنسی دو گروه آزمایش و گروه کنترل تفاوت معنی‌دار وجود دارد. ولی در بعد تخریب‌گری عدم توافق بین زنان دو گروه آزمایش و کنترل تفاوت معنی دار وجود نداشت. همچنین از نظر میزان دانش جنسی نیز بین دو گروه آزمایش و گروه کنترل تفاوت معنی دار وجود دارد. بدین معنی که دانش جنسی گروه آزمایش به طور معنی دار بالاتر از گروه کنترل بود؛ ولی تعامل بین دانش جنسی و تحصیلات به سطح معنی دار نرسید. بر اساس نتایج این پژوهش می‌توان نتیجه گرفت که آموزش شناختی رفتاری بر کاهش باورهای ارتباطی ناکارآمد و افزایش دانش جنسی زنان متأهل موثر است.
کلیدواژگان
آموزش شناختی رفتاری؛ باورهای ارتباطی ناکارآمد؛ باور غیر منطقی؛ دانش جنسی و بدکاری جنسی

نویسنده:اعظم رضایی؛ روح اله فتحی؛ احمد احمدی قوزلوجه

مقاله 3 ، سال 8 ، شماره 30

چکیده
زنان به عنوان یکی از مهمترین سرمایه‌های انسانی در جامعه، نه تنها موضوع و هدف هر توسعه ای بشمار می روند؛ بلکه عامل تقویت‌کننده موثری در پیشبرد اهداف توسعه علی الخصوص توسعه بخش مالی می‌باشند. درواقع یکی از نشانه‌های توسعه هر جامعه ای، بازارهای مالی‌ای می‌باشد که توسط زنان راه اندازی و مدیریت می‌شود، که کشورهای درحال توسعه نیز از این مهم مبرا نمی‌باشند، لذا برنامه‌ریزی در جهت حضور فعال این سرمایه مهم انسانی و بهره‌برداری مطلوب جامعه از توانایی آنها، مسیر نیل به اهداف توسعه بازارهای مالی را در کشورهای درحال توسعه نیز ممکن و آسانتر می سازد. در این مقاله تأثیر جمعیت زنان، درآمد، تورم و پیشرفت تکنولوژی بر روی شاخص های توسعه بازارهای مالی (از دریچه‌های بازارهای سرمایه و پول) برای 39 کشور منتخب در حال توسعه (البته با لحاظ ایران) طی دوره زمانی 1999 تا 2014 مورد مطالعه قرار گرفته است. برای برآورد اثرات متغیرها، از تکنیک داده‌های پانلی با رهیافت گشتاورهای تعمیم یافته (GMM) استفاده شده است. نتایج برآوردها حاکی از آن است، که زنان دارای تأثیر مثبت و معنی داری بر روی شاخصهای توسعه بازارهای مالی می‌باشند. به طوری که ، زنان می‌توانند نقش قابل توجهی را در زمینه توسعه بازارهای مالی ایفا کنند. درآمد و پیشرفت تکنولوژی نیز دارای تأثیر مثبت و معنی داری بر روی شاخص های توسعه بازارهای مالی می‌باشند، ولی تورم دارای تأثیر منفی و معنی دار می‌باشد.
کلیدواژگان
زنان؛ توسعه بازارهای مالی؛ تکنیک گشتاورهای تعمیم یافته

نویسنده:رویا آل عمران؛ لاله طبقچی اکبری

مقاله 2 ، سال 8 ، شماره 30

چکیده
کیفیت زندگی شرایطی است که خوب زیستن را امکان پذیر می‌سازد، به نحوی که فرد در یک وضعیت مناسب جسمی، روانی و اجتماعی قادر به انجام فعالیتهای روزمره باشد. این پژوهش با هدف تعیین رابطه باورهای دینی و سبک زندگی با کیفیت زندگی دانش آموزان دختر مقطع متوسطه دوم شهر زنجان در سال1394 انجام گردید. روش پژوهش توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان دختر دوره متوسطه دوم شهر زنجان ر سال تحصیلی 95-1394 بود. نمونه آماری شامل 380 نفر از جامعه فوق بود که با روش خوشه‌ای چند مرحله‌ای 380 انتخاب و مورد آزمون قرار گرفتند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه سبک زندگی میلر و اسمیت، مقیاس کوتاه ارزیابی کیفیت زندگی سازمان بهداشت جهانی و پرسشنامه عمل به باورهای دینی (معبد) می‌‌باشد. یافته‌های پژوهش نشان داد که بین باورهای دینی با کیفیت زندگی دانش آموزان دختر رابطه وجود دارد (573/0r= و01/0p<)، بین سبک زندگی با کیفیت زندگی دانش آموزان دختر رابطه وجود دارد (928/0r= و01/0p<) وکیفیت زندگی دانش آموزان بر اساس سبک زندگی و باورهای دینی آنها قابل پیش بینی است (945/0r= و01/0p<). لذا می‌‌توان با بهبود سبک زندگی و باورهای دینی دانش آموزان، کیفیت زندگی آنها را ارتقا داد.
کلیدواژگان
سبک زندگی؛ کیفیت زندگی؛ باورهای دینی؛ دانش آموزان دختر

نویسنده :محمد سعید احمدی

مقاله 1 ، سال 8 ، شماره 30

چکیده
پژوهش حاضر با هدف مقایسه رضایت جنسی،  تعهد زناشویی،  صمیمیت زناشویی و تصویر بدن در زنان متاهل شاغل در بانک های دولتی و زنان خانه دار شهر اصفهان انجام گرفت. روش تحقیق حاضر علی‌ مقایسه­ ای و جامعه ­ی آماری پژوهش متشکل از زنان متاهل شاغل در بانک و بانوان خانه­ داری میباشد. حجم نمونه شامل 680 نفر که ازمیان آنان 290 نفر شاغل و 390 نفر خانه­دار به روش نمونه گیری در دسترس (سهل الوصول) انتخاب شدند. برای گردآوری اطلاعات از پرسشنامه ­های رضایت جنسی هادسون (1981)،  تعهد زناشویی آدامز و جونز (1997)،  صمیمیت زناشویی باگاروزی (2001) و تصویر بدن لیتلتون (2005) استفاده شد. برای تحلیل نتایج حاصل از پرسشنامه­ ها از آزمون t برای گروه ­های مستقل استفاده شد. نتایج حاصل نشان داد که بین زنان شاغل و خانه­ دار در میزان رضایت جنسی،  تعهد‌زناشویی،  صمیمیت زناشویی و تصویر بدن تفاوت معناداری وجود دارد،  به این معنا که زنان شاغل در هر چهار متغیر نتایج بهتری را گزارش کرده­ اند.
کلیدواژگان
رضایت جنسی؛ تعهد زناشویی؛ صمیمیت‌زناشویی؛ زنان شاغل؛ زنان خانه دار

نویسنده :

مقاله 8 ، سال 8 ، شماره 29

چکیده
هدف پژوهش بررسی مقایسه ­ای باورهای وسواسی و ویژگی­ های شخصیتی در معلمان زن با فرسودگی شغلی بالا و پایین بود. روش پژوهش توصیفی از نوع علی- مقایسه ­ای بود. جامعه آماری پژوهش حاضر فرهنگیان زن ناحیه 2 شهر تبریز بود که از این جامعه تعداد 100 نفر به روش نمونه­ گیری تصادفی طبقه‌ای انتخاب شدند. برای جمع‌آوری داده­ ها از پرسشنامه ­های فرسودگی شغلی مازلاک، ویژگی ­های شخصیتی مک­کری وکوستا و باورهای وسواسی انجمن وسواسی فکری و عملی استفاده شد. برای تجزیه و تحلیل داده­ های پژوهش از آزمون t گروه‌های مستقل استفاده شد. نتایج پژوهش نشان داد که بین باورهای وسواسی و مؤلفه­ ها­ی آن با فرسودگی شغلی بالا و پایین معلمان تفاوت معناداری وجود دارد. همچنین بین ویژگی­ های «روان­نژندی»، «برون­گرایی»، «دلپذیر بودن»، «باوجدان بودن» و «انعطاف‌پذیری» معلمان با «فرسودگی شغلی بالا و پایین» تفاوت معناداری وجود دارد (001/0<P).
کلیدواژگان
فرسودگی شغلی؛ باورهای وسواسی؛ ویژگی‌های شخصیتی

نویسنده :امیر پناه‌علی؛ فاطمه کریمی‌آذر

مقاله 7 ، سال 8 ، شماره 29

صفحه1 از17