چکیده
قوال فقهای امامیه در مورد اعتبار شهادت زن بر دو قول مبتنی است، دسته‌ای برای شهادت زن موضوعیت قائل هستند، لذا شهادت زن را منحصر به نصوص فقهی می‌دانند. از این حیث در مواردی فقط شهادت زن را پذیرفته‌اند، در مواردی برای شهادت زن اعتباری قائل نشده و آن را منحصر به مردان دانسته‌اند و در مواردی شهادت زن را در­صورتی دارای اعتبار می‌دانند که منضم به قسم باشد و در اعتبار آن از نظر عدد با مردان تفاوت قائل شده‌اند. دسته‌ای دیگر از فقها برای شهادت زن طریقیت قایل شده‌اند لذا حصول اطمینان برای قاضی محکمه را به طور مطلق مبنای اعتبار شهادت دانسته‌اند. حقوقدانان نیز به پیروی از فقه امامیه به شرحی که گذشت، در مورد شهادت زن نظر خود را بیان داشته‌اند. البته با جستجو در ادله وارده می‌توان بیان داشته شود که درطریقیت و موضوعیت شهادت می‌توان به تفصیل قایل شد از این حیث که برای شهادت در حدود الهی به صورت مطلق، موضوعیت قائل شد و در غیر حدود الهی به صورت مطلق طریقیت را مبنا قرار داد بنابراین در غیر حدود الهی جنسیت برای اعتبار شهادت جایگاهی ندارد و آنچه موضوعیت دارد حصول اطمینان برای قاضی محکمه در صدور حکم است. لازم به ذکر است روش تحقیق، تحلیلی بوده و در بررسی منابع، از روش کتابخانه‌ای استفاده‌شده است.
کلیدواژگان
شهادت زن؛ طریقیت شهادت؛ موضوعیت شهادت

نویسنده:حسین سبحانی؛ امین امیرحسینی؛ محمد روشن

مقاله 8 ، سال 4 ، شماره 7 

چکیده
«تغییر نظام جنسیت» فرآیندی جهانی و اجتناب‌ناپذیر است. امروز بیش از هر زمان دیگر «جایگاه زنان»‌[1] به معیار و ملاک ترقی جوامع و تمدن‌ها بدل گشته است. نظام جنسیتی در جهان حاضر مبتنی بر الگویی از ارزش‌های مدرن است و طبق شواهد تاریخی موجود، ایالات متحده نقش مؤثری در تعریف «جایگاه زنان» از بُعد هنجاری و مکانیزم ایفا نموده­است.
مطالعه حاضر، دوره تصدی هیلاری کلینتون در وزارت خارجه را نماینده‌ای از تاریخ آمریکا می‌داند که در آن جایگاه زنان به یکی از اصلی‌ترین محورهای سیاست خارجی آمریکا بدل شده­است. در این مطالعه، مفهوم «تأثیر هیلاری»‌ به‌عنوان عاملی تعیین‌کننده در سیاست مداخله‌جویی آمریکا در امور زنان مسلمان خاورمیانه و شمال آفریقا مورد بررسی و تدقیق قرار می‌گیرد. نکته مورد تأکید در این مقاله آن است که آمریکا از تبادلات آکادمیک و برنامه‌های دانشگاهی به منظور به تحرک درآوردن نسلی از زنان تحصیل‌کرده مسلمان به‌عنوان منبع «تغییر» و «دموکراسی سازی» در منطقه استفاده می‌کند.
دو پروژه تِک‌ویمِن[2] و نِکست‌اسکالرز[3] برای مطالعه موردی و جهت معرفی کلیتی از استراتژی‌های آموزشی عمده آمریکا در خاورمیانه و شمال آفریقا انتخاب شده‌اند. نتایج مطالعه موردی حاکی از به‌کارگیری استراتژی‌هایی که ذکر خواهد شد هستند: الف)‌ تشویق زنان برای ایفای نقش رهبری و دموکراسی سازی آینده؛ ب) محوریت بخشیدن به زبان انگلیسی به‌عنوان ابزار ارتباطی؛ ج) برنامه‌ریزی براساس انگیزه‌های دوسویه؛ د) ایجاد حس توانمندی، افزایش حس مشارکت و تقویت حس تعلق‌خاطر به فرهنگ و تفکر سیاسی آمریکایی.

1. Women’s Status
[2]. TechWomen

[3]. NeXXt Scholars Initiative
کلیدواژگان
زن مسلمان؛ قدرت نرم آمریکا؛ دیپلماسی آکادمیک؛ خاورمیانه

نویسنده:سعیدرضا عاملی رنانی؛ زهره نصرت خوارزمی

مقاله 7 ، سال 4 ، شماره 7

چکیده
آگهی‌های بازرگانی به‌عنوان یکی از برنامه‌های تلویزیونی در نمایش و بازتولید جایگاه زنان در جامعه و تداوم کلیشه‌های جنسیتی مؤثرند.
هدف اصلی این پژوهش بررسی و مطالعه کلیشه‌های جنسیتی موجود در آگهی‌های بازرگانی است. برای نیل به این مقصود از نظریه نمایش جنسیت گافمن و فنای نمادین تاچمن استفاده نموده‌ایم. در این پژوهش آگهی‌ها ابتدا با توجه به موضوع، تفکیک شده‌اند، سپس به بررسی کلیشه‌های جنسیتی پرداخته شده­است تا مشخص شود آیا در آگهی‌های بازرگانی ایران به‌ویژه با توجه به محتوا، از این حیث تفاوتی در کلیشه‌سازی وجود دارد.
روش مورد استفاده در این پژوهش تحلیل محتوای کمی است. جامعه آماری مورد نظر عبارت است از آگهی‌های پخش‌شده در ساعات پربیننده 23-20 از سه شبکه سراسری پرمخاطب سیما (اول، دوم و سوم) از نیمه فروردین تا پایان خرداد 1392، روش گردآوری داده‌ها نیز پرسش­نامه معکوس می‌باشد.
نتایج پژوهش حاکی است در آگهی‌ها میان جنسیت بازیگر نقش با حضور در آگهی، شخصیت اصلی آگهی، شیوه تماس با اشیاء، مناسکی شدن فرمان‌بری، نوع شغل، عقب‌نشینی روانی، حضور در موقعیت خانواده و صدای راوی رابطه معنادار وجود دارد و موضوع آگهی در شیوه نمایش تفاوتی ایجاد نمی‌کند. علت این امر، تداوم، ثبات و حضور پررنگ کلیشه‌های جنسیتی به شکل قوی در انواع آگهی، ورای موضوع آن است، که، در همه انواع آن، بازتولید می‌شود.
کلیدواژگان
عقب‌نشینی روانی؛ کلیشه‌های جنسیتی؛ لمس اشیاء؛ مناسکی شدن؛ تبلیغات تلویزیون

نویسنده:شراره مهدی‌زاده؛ سمیه آذر براءگزاز

مقاله 6 ، سال 4 ، شماره 7

چکیده
در بررسی حوادث تروریستی و توجه به حقوق زنان بزه‌دیده، با نقض گسترده و روزافزون حقوق بنیادین و تثبیت‌شده آن‌ها مواجه هستیم. درحالی‌که حل مشکلات آن‌ها مهم‌ترین بخش اقدامات ضدتروریستی است اما نه‌تنها این معضلات رفع نشده ­است، بلکه زنان قربانی، دچار ظلم مضاعف هم می‌شوند. بر همین اساس سؤال اصلی تحقیق حاضر این است چرا در جهان امروز باوجود انجام برخی اقدامات حقوقی در سطح بین‌الملل، اهتمام لازم در رفع عوارض مستقیم و غیرمستقیم ترور در مورد زنان و برقراری حقوق بنیادین آن‌ها مشاهده نمی‌شود؟ چرا هرسال با رشد چشمگیر این‌گونه خشونت‌ها مواجه هستیم؟
 در پاسخ به پرسش بالا، این نوشتار با استفاده از روش کتابخانه‌ای (توصیفی- تحلیلی)، ضمن بررسی قواعد ماهوی درصدد کشف نقاط ضعف و قوت حقوق بین‌الملل برآمده است. براساس نتیجه حاصل از این پژوهش، نظم حقوقی مناسب برای حمایت و تأمین حقوق زنان که در ماده ۲۸ اعلامیه جهانی حقوق بشر بر آن تأکید شده، فراهم نشده است؛ بنابراین تقویت بنیانی‌ترین نهاد جامعه بشری یعنی خانواده اولویت اول حقوق زنان است. هم‌زمان نیز بایستی ساختارهای ملی و بین‌المللی متناسب با آن متحول گردد. در این جستار پس از تبیین حقوق تضییع‌شده زنان قربانی ترور در حقوق بین‌الملل، به نقش محوری نظم بین‌المللی و اجتماعی لازم برای تحقق آن اشاره شده­است.
کلیدواژگان
زنان؛ حقوق بنیادین؛ ترور؛ نظم بین‌المللی؛ نظم اجتماعی

نویسنده:محمود گنج‌بخش؛ رضا موسی‌زاده؛ حسین آل‌کجباف

مقاله 5 ، سال 4 ، شماره 7 

چکیده
تحقیق حاضر با گذشتن از فراز و نشیب‌های نه دوره فقه شیعه در امر نشوز، با استفاده از منابع کتابخانه‌ای و روش توصیفی- تحلیلی، این بار مشکلات نشوز زوجین را در تعریف و دامنه و محدوده آن، با تشریح نظر و دیدگاه فقیهان در دوره‌های مختلف مورد ارزیابی قرار داده و مشخص نموده که تطورات دوران فقه تأثیری در پدید آمدن مشکلات موجود نشوز نداشته بلکه گذشت تدریجی دوران فقه شیعه، موجب تأثیر مثبتی بر روند شکل‌گیری و توجه به ابعاد تعریف نشوز در مردان شده است. غالب فقها نشوز را هم برای مرد و هم برای زن قائل شده‌اند و تعریفی که در طول دوران فقهی نسبت به نشوز زن شده تغییر قابل‌توجهی نداشته، فقط در مواردی با توجه به درکی که هر فقیه در زمان خود نسبت به چگونگی تمکین زن داشته کمی متفاوت شده است؛ اما تعریف و اسباب نشوز مرد در هر دوره نسبت به دوره پیشین واضح‌تر و روشن‌تر گردیده و جالب این است  حتی در دوران جمود فقهی (عصر تقلید و عصر اخباریگری) نه‌تنها روند نزولی نداشته بلکه حرکت تکاملی را پیموده و نکته اساسی این است که در همه دوره­ها به رفتار عادلانه و اخلاقی مرد با زن توصیه‌شده و هر زمان نسبت به زمان قبلی، ابعاد آن روشن‌تر گردیده است.
کلیدواژگان
نشوز مرد؛ نشوز زن؛ تمکین؛ ادوار فقه شیعه

نویسنده:مریم احمدیه؛ محمد اسحاقی

مقاله 4 ، سال 4 ، شماره 7 

چکیده
تدوین و اجرای موفّق هرگونه سیاست جمعیّتی در زمینة باروری، متّکی به ارتقای شناخت و آگاهی از عواملی است که تمایلات فرزندآوری زنان را تحت تأثیر قرار می‌دهد. هدف از این مقاله، بررسی و تبیین تمایلات فرزندآوری زنان کُرد همسردار شیعه و سنّی واقع در دامنة سنّی تولید مثل ساکن در مناطق روستایی شهرستان کامیاران است. داده‌ها از طریق پیمایشی که در مرداد 1393 در میان 500 خانوار نمونة مناطق روستایی شهرستان کامیاران صورت گرفت، گردآوری شد. نتایج نشان داد که تمایل به فرزندآوری بیش‌تر در هر دو گروه مذهبی مورد بررسی؛ پایین است. بااین‌وجود، تمایلات فرزندآوری زنان اهل سنّت کمی بیش‌تر از زنان شیعه است. در میان زنانی که تمایل به فرزندآوری دارند، نسبت قابل توجّهی از آن‌ها در هر دو گروه مذهبی اظهار داشته‌اند که می‌خواهند یک فرزند دیگر به دنیا بیاورند. این نسبت در میان زنان اهل سنّت (4/66 درصد) بیش‌تر از نسبت متناظر (62 درصد) در میان زنان شیعه است. نتایج تحلیل چندمتغیّره نشان داد که ترکیبی از مشخّصه‌های فرهنگی، اقتصادی - اجتماعی و جمعیّتی نقش تعیین‌کننده و معناداری در پیش‌بینی احتمال تمایل به فرزندآوری در میان زنان هر دو گروه مذهبی دارند. بر اساس این نتایج، و برای جلوگیری از استمرار کاهش باروری یا ارتقای آن به بالاتر از سطح جایگزینی؛ سیاست‌های دولت باید همسو با خواسته‌ها و منافع زنان و خانواده‌ها باشد. در غیر این صورت، سیاست‌ها با مقاومت روبرو می‌شوند و در نهایت احتمالاً شکست می‌خورند.
کلیدواژگان
تمایلات فرزندآوری؛ شیعه؛ سنّی؛ زنان کُرد؛ شمار فرزندان ایده‌آل؛ کامیاران

نویسنده:حاتم حسینی؛ عبّاس عسکری ندوشن؛ ناهید مرادی

مقاله 3 ، سال 4 ، شماره 7 

چکیده
چکیده
پژوهش حاضر به منظور تعیین اثربخشی آموزش تحلیل ارتباط محاوره­ای در خودپنداره و عاطفه مثبت و منفی زنان خانه‌دار انجام شد. روش پژوهش حاضر نیمه آزمایشی بوده است. با استفاده از نمونه گیری غیر تصادفی 40 زن خانه‌دارِ داوطلب، در شهر تبریز انتخاب شدند و به طور تصادفی در گروه‌های آزمایش و کنترل جای گرفتند. گروه آزمایشی به مدت 8 جلسه تحت آموزش تحلیل ارتباط محاوره­ای قرار گرفتند. خودپنداره و عاطفه­ مثبت و منفی آزمودنی ها قبل و بعد از انجام مداخلات به وسیله مقیاس خودپنداره بک و مقیاس عاطفه مثبت و منفی واتسن و همکاران اندازه گیری شدند. داده‌ها با استفاده از تحلیل کواریانس بررسی شدند. نتایج نشان داد که آموزش تحلیل ارتباط محاوره­ای می‌تواند خودپنداره و عاطفه مثبت را افزایش دهد و عاطفه منفی را در زنان خانه‌دار کاهش دهد (p<0/05). نتایج پژوهش شواهدی را پیشنهاد می‌کند که آموزش تحلیل ارتباط محاوره­ای برای بهبود خودپنداره و عاطفه مثبت و کاهش عاطفه منفی روش مناسبی می‌باشد. این روش احتمالاً به واسطه‌ی افزایش آگاهی زنان خانه‌دار نسبت به حالت‌های درونی خودشان، توانایی ایجاد روابط سازنده، کنترل بیشتر بر عواطف، شناخت‌ها و رفتارها و تقویت استقلال شخصی می تواند خودپنداره و عاطفه مثبت را افزایش دهد و عاطفه منفی را کاهش دهد.  
کلیدواژگان
تحلیل ارتباط محاوره‌ای؛ خودپنداره؛ عاطفه مثبت؛ عاطفه منفی؛ زنان خانه‌دار

نویسنده:راهله خدایی؛ سعیده بزازیان؛ اصغر جعفری

مقاله 7 ، سال 3 ، شماره 6 

هدف از انجام این پژوهش به دست آوردن توصیف نسبتاً دقیقی از وضعیت پذیرش کلیشه‌های جنسیتی بین زنان و مردان و مقایسه‌ی این دو گروه است. هم‌چنین، در سطح تبیین به دنبال بررسی رابطه بین عوامل اجتماعی- فرهنگی (جنسیت، پایگاه اجتماعی- اقتصادی خانواده، میزان تحصیلات و وضعیت تأهل) و میزان پذیرش کلیشه‌های جنسیتی می‌باشد.  بررسی رابطه بین میزان پذیرش کلیشه‌های جنسیتی افراد و میزان دین‌داری آن‌ها از دیگر اهداف این پژوهش بوده است. نظریه‌های مورد استفاده در این مقاله عبارت اند از: نظریه طرح‌واره جنسیتی، نظریه کلیشه‌های جنسیتی آندره میشل، نظریه جامعه‌پذیری جنسیت، نظریه یادگیری اجتماعی، نظریه نقش و نظریه دین و کارکردهای آن. روش مورد استفاده در این پژوهش، پیمایش می‌باشد. ابزار مورد استفاده، پرسش‌نامه و روش نمونه‌گیری، خوشه‌ای چند مرحله‌ای و تصادفی ساده است. جمعیت آماری این تحقیق را زنان و مردان بالای 20 سال منطقه 6 تهران تشکیل می‌دهند. با استفاده از فرمول نمونه‌گیری کوکران 400 نفر به عنوان حجم نمونه انتخاب گردید. یافته‌های پژوهش، گویای تفاوت‌ جنسیتی معناداری در میزان پذیرش کلیشه‌های جنسیتی بوده است. هم‌چنین رابطه‌ی معناداری بین متغیر میزان تحصیلات با میزان پذیرش کلیشه‌های جنسیتی دیده شد؛ اما بین وضعیت تأهل و پایگاه اجتماعی-اقتصادی پاسخ‌گویان با میزان پذیرش کلیشه‌های جنسیتی آن‌ها ارتباط معناداری یافت نشد. هم‌چنین یافته‌های تحقیق، گویای رابطه‌ی معنادار بین میزان پذیرش کلیشه‌های جنسیتی و میزان دین‌داری افراد است. بر اساس یافته‌ها می‌توان 8 درصد از نوسان های نگرش افراد به کلیشه‌های جنسیتی را بر اساس میزان دین‌داری آن‌ها تبیین کرد.
 
کلیدواژگان
واژگان کلیدی دین‌داری؛ طرح واره جنسیتی؛ کلیشه‌های جنسیتی؛ جامعه پذیری جنسیت؛ نظریه نقش؛ نظریه یادگیری اجتماعی

نویسنده:منصوره دشتی خویدکی؛ سید حسن حسینی

مقاله 6 ، سال 3 ، شماره 6 

چکیده
در طول دو سده اخیر در جریان نوسازی، خانواده ایرانی دچار تغییرات اساسی گردیده است. بر این اساس هدف اصلی پژوهش آن است که تغییرات کارکردی خانواده در بستر نوسازی در استان مازندران را مورد بررسی قرار دهد.
روش‎ تحقیق حاضر، پیمایشی بوده و سرپرستان خانوار در مناطق شهری و روستایی استان مازندران جامعه آماری آن را تشکیل می­دهند. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران چهارصد نفر تعیین شد. در این پژوهش از روش نمونه‌گیری خوشه­ای چند مرحله­ای استفاده شده و ابزار گردآوری اطلاعات پرسش نامه بوده است.
یافته­ها نشان داد که در نقاط شهری، بین نوسازی و کارکرد حمایتی- مراقبتی تفاوت معنی­داری وجود دارد و در نقاط روستایی بین این دو متغیّر تفاوت معنی­دار وجود ندارد. اما بین دو متغیّر نوسازی و کارکرد عاطفی در نقاط شهری و نقاط روستایی تفاوت معناداری دیده نشده است.
خانواده هنوز هم از اهمیت و جایگاه بالایی برخوردار است. البته با شواهدی می توان به تغییرات کارکرد خانواده اشاره کرد ولی این تغییرات در دو نقاط شهری و روستایی متفاوت است.
کلیدواژگان
نوسازی؛ کارکرد خانواده؛ کارکرد حمایتی- مراقبتی؛ کارکرد عاطفی

نویسنده:حسین نازک‌تبار؛ شهرام ملانیا جلودار؛ سیده زهرا حسینی درونکلائی

مقاله 5؛ سال 3 ، شماره 6 

چکیده
رشد طلاق در سال‌های اخیر به افزایش تعداد فرزندان طلاق انجامیده است. فرزندانی که مسائل و مشکلاتشان از دید بسیاری پنهان مانده است. جدایی والدین بی‌شک برای اکثر فرزندان، پدیده‌ای سهمگین به شمار می‌آید. تحقیقات صورت گرفته در این مورد نشان می‌دهد که این کودکان در طول زندگی خود با آسیب‌های روانی و اجتماعی فراوانی مواجه­اند.
در این پژوهش، که به روش فراتحلیل انجام گرفته است، پژوهش‌های داخلی مربوط به حوزه‌ی فرزندان طلاق- که در مجلات علمی پژوهشی داخلی به چاپ رسیده­اند- مورد تحلیل قرار گرفته، و نهایتاً 20 مقاله بدست آمده و مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که پژوهش‌های داخلی عمدتاً به سلامت روان و زیر مقیاس‌های آن توجه کرده و در نتیجه نشان می‌دهند که وضعیت فرزندان طلاق در مقایسه با فرزندان یتیم و عادی نامطلوب تر است. همچنین برخی از این پژوهش‌ها نیز نشان دهنده‌ تاثیر مثبت برنامه‌های مداخله‌ای، بر وضعیت فرزندان طلاق است. سرانجام اینکه، آنچه در این مطالعات مورد غفلت واقع شده، بررسی آسیب‌های اجتماعی است که فرزندان طلاق را تهدید می‌کند.
کلیدواژگان
فرزندان طلاق؛ فراتحلیل؛ وضعیت؛ مداخلات

نویسنده:حسین یحیی‌زاده؛ محبوبه حامد

مقاله 4 ، سال 3 ، شماره 6 

صفحه1 از4