مقالات

مقالات (2948)

xزنان نيمي از جمعيت را تشکيل می‌دهند. بنابراين سلامت آنان زيربناي سلامت جامعه و خانواده است. هدف اين پژوهش كيفي، تبيين ديدگاه‌هاي زنان در زمينه مفهوم سلامت است. 22 خانم 20 تا 50 ساله در تهران، طي نمونه‌گيري مبتني بر هدف انتخاب و تا اشباع داده‌ها مورد مصاحبه‌هاي عميق نيمه ساختار تعاملي قرار گرفتند. مصاحبه-ها ضبط، دست‌نويس و با روش سه مرحله‌ای مقايسه مداوم تحليل شدند. اين عوامل كه به منزله طبقه‌هاي استخراج شده هستند عبارتند از: شيريني و دشواري نقش مادري، عوامل فرهنگي ـ اجتماعي مؤثر بر سلامت و خانواده سالم زيربناي سلامت زنان. سلامت زنان محور سلامت خانواده است که تحت تأثير شرايط مناسب خانواده، روابط زناشويي خوب و برخورداری از حمايت‌های اجتماعی است. از اين‌رو، نيازهای زنـان که زيـربنـاي خـانواده‌هـا هستند می‌بايست در تصميم‌گيري و برنامه‌ريزي‌ها مبتني بر شواهد واقعي باشند.

واژگان کلیدی

سلامت، زنان، خانواده، پژوهش كيفي، نظريه پايه

پيشينه‌شناسی موضوع «خانواده» و دستيابی به آداب و رسوم آن از ضروريات خانواده‌پژوهی و مسائل مربوط به خانواده است. پژوهش‌های تاريخی نشان می‌دهند که ايرانيان از ديرباز به مسئله ازدواج و تشکيل خانواده و تربيت فرزند توجه خاص داشته‌اند و در حفظ و سلامت بنيان خـانواده سخت می‌کوشيدند. بديهی است مهم‌ترين و معتبرترين مأخذ برای دستيابی به ديدگاه‌ها، قراردادها و آداب و رسوم ايرانيان در خصوص مسائل خانواده، متون ادبی کهن است. قطعاً يکی از مهم‌ترين و تأثيرگذارترين اين آثار، شاهنامه فردوسی است. شاهنامـه صرف‌نظر از برتری‌ها و مزايای شعری و جنبه‌های کلامی و بلاغی، گنجينه‌ای است گران‌بها از آگاهی‌های سياسی، اجتماعی، تاريخی. هم‌چنين سندی است معتبر برای شناخت فرهنگ و تمدن ايران باستان و گزارشگری است موثق از آداب و رسوم و سنن ايرانيان، که شناخت و دستيابی به بعضی از آن‌ها جز از طريق مطالعه شاهنامه مقدور و ممکن نيست. آداب زناشويي و تشکيل خانواده نيز از جمله آدابی است که حکيم طوس به مناسبت‌های گوناگون در لابه‌لای داستان‌های شاهنامه به آن‌ها اشاراتی دارد. در اين مقاله سعی شده تا با مراجعه به داستان-های شاهنامه، پاره‌ای از رسوم و آيين‌های مربوط به ازدواج، تولد کودک، تربيت فرزند و روابط خانوادگی استخراج و به‌گونه‌ای علمی طبقه‌بندی و مدوّن گردد.

واژگان کلیدی

شاهنامه، فرهنگ ايرانی، خانواده، زناشويی.

هدف از پژوهش حاضر بررسی روایی، پایایی و ساختار عاملی مقیاسی برای ارزیابی نیازهای خانواده‌های ایرانی است. برای رسیدن به این هدف 472 آزمودنی طی دو مرحله انتخاب شدند (267 نفر مرد و 205 نفر زن). میانگین سنی آزمودني‌ها 39/36 سال و انحراف استاندارد سن آن‌ها هم برابر با 71/7 بود. پس از دو مرحله که مرحله اول به صورت کیفی بود، از 259 آزمودنی خواسته شد تا نیازهایی را که فکر می‌کنند در یک خانواده وجود دارد را بنويسند. پس از تحلیل داده‌ها با تحلیل عوامل و روش اکتشافی و مؤلفه‌های اصلی یک مقیاس 48 گویه‌ای ساخته شد. در مرحله دوم، اين مقياس به 213 آزمودنی دیگر داده شد تا پاسخ دهند. پس از تحلیل نتایج یک مقیاس 26 گویه‌ای با پاسخ‌هایی در مقیاس لیکرت ساخته شد. این مقیاس دارای 5 خرده عامل است که 64/0 از واریانس كل را تبیین می‌نمایند. برای تعیین پایایی از ضریب آلفای کرونباخ برای کل مقیاس (95/0) و برای خرده مقیاس‌ها بین 77/0 تا 92/0 و روش پایایی تنصیفی (90/0) استفاده شد که نتایج حاکی از پایایی مطلوب این مقیاس می‌باشند. برای تعیین روایی از دو روش تحلیل عوامل و روایی واگرا استفاده شد که نتایج حاکی از مطلوب و بالا بودن روایی این مقیاس می‌باشند.

واژگان کلیدی

نیازهای خانواده، ارزیابی نیازهای خانواده، پایایی و روایی، روایی واگرا

هدف اين تحقيق بررسي ديدگاه‌ها، نگرش‌ها، احساسات، واکنش‌ها و نيازمندي‌هاي افراد مجرد در رابطه با مسائل فردي و اجتماعي است تا علل احتمالی، عوارض و پيامدهاي روان‌شناختي و اجتماعي اين پديده برجسته و راه‌کارهاي مواجهه با آن از منظر شرکت‌کنندگان در تحقیق بررسی شود. بدين منظور 10 پسر و 20 دختر (سنين 32 تا 42 سال) با روش نمونه‌گيري هدفمند انتخاب شدند. جمع‌آوري اطلاعات با استفاده از پرسشنامه و مصاحبه عميق فردی صورت گرفت داده‌های کلامی، پس از آن‌که کلمه به کلمه ثبت شدند، مورد تحليل محتوا قرار گرفتند. تحليل نتايج به روش کلايزي نشان داد که مهم‌ترين دلايل مجرد ماندن گروه دختران، کمال‌گرايي، سخت‌گيري بيش از حد والدين و پيدا نکردن زوج مناسب، و در پسران عمدتاً مشکلات اقتصادي و ترديد در تصميم‌گيري براي انتخاب بوده است. در مجموع افراد مجرد از وضعيت خود راضي نبوده و احساس شکست رواني، ضعف جسماني و احساس طرد‌شدگی و عدم پذيرش داشته‌اند. آن‌ها در واکنش به نگرش‌هاي جامعه رفتارهاي مختلف و متناقضي بروز مي‌دادند که مورد بحث قرار گرفته-اند.

واژگان کلیدی

تجردهاي نـاخواسته، پيـامدهـاي روان‌شناختي، روش کيفي

مسئله روزافزون روابط جنسي فرازناشويي به‌عنوان يكي از عوامل آسيب‌زا در ساختار و ثبات خانواده، توجه بسياري از متخصصان و پژوهشگران را به خود جلب كرده است. اين پژوهش از ميان عوامل متعدد رواني ـ اجتماعي مؤثر در اين زمينه به بررسي سبك دلبستگي و روابط جنسي فرازناشويي در ميان زنان پرداخته است. به منظور رسيدن به اهداف پژوهش ابتدا 55 نفر از زنان متأهلي كه به علت داشتن روابط نامشروع در مركز مبـارزه بـا مفاسد اجتماعـي شهر تهران بازداشت شده‌ بودند، با روش نمونه‌گيري در دسترس انتخاب شدند. گروه كنترل نيز شامل 70 نفر از زناني كه روابط فرازناشويي نداشتند، با روش نمونه‌گيري در دسترس انتخاب شدند.
هر دو گروه پرسشنامه سبك دلبستگي بزرگسالان هازان و شيور را پر كردند. براي تجزيه و تحليل داده‌ها علاوه بر محاسبه فراواني، درصد فراواني، ميانگين و نمودارهاي مربوطه، از آزمون خي‌دو و ضريب فاي و كرايمر استفاده شد.
نتايج حاصل از تحقيق نشان داد كه بين سبك دلبستگي ناايمن و روابط فرازناشويي رابطه وجود دارد (01/0P<) و زناني كه سبك دلبستگي ناايمن خصوصاً سبك ناايمن اجتنابي دارند رابطة فرازناشويي بيشتري دارند (05/0P<). علاوه بر اين مشخص شد كه بين ميزان تحصيلات و روابط فرازناشويي رابطه وجود دارد. به اين معني كه ميزان روابط فرازناشويي در ميان زنان با تحصيلات پايين بيشتر است (01/0P<).

واژگان کلیدی

سبك دلبستگي، روابط فرا زناشويي، زنان