هدف از پژوهش حاضر بررسی روایی، پایایی و ساختار عاملی مقیاسی برای ارزیابی نیازهای خانواده‌های ایرانی است. برای رسیدن به این هدف 472 آزمودنی طی دو مرحله انتخاب شدند (267 نفر مرد و 205 نفر زن). میانگین سنی آزمودني‌ها 39/36 سال و انحراف استاندارد سن آن‌ها هم برابر با 71/7 بود. پس از دو مرحله که مرحله اول به صورت کیفی بود، از 259 آزمودنی خواسته شد تا نیازهایی را که فکر می‌کنند در یک خانواده وجود دارد را بنويسند. پس از تحلیل داده‌ها با تحلیل عوامل و روش اکتشافی و مؤلفه‌های اصلی یک مقیاس 48 گویه‌ای ساخته شد. در مرحله دوم، اين مقياس به 213 آزمودنی دیگر داده شد تا پاسخ دهند. پس از تحلیل نتایج یک مقیاس 26 گویه‌ای با پاسخ‌هایی در مقیاس لیکرت ساخته شد. این مقیاس دارای 5 خرده عامل است که 64/0 از واریانس كل را تبیین می‌نمایند. برای تعیین پایایی از ضریب آلفای کرونباخ برای کل مقیاس (95/0) و برای خرده مقیاس‌ها بین 77/0 تا 92/0 و روش پایایی تنصیفی (90/0) استفاده شد که نتایج حاکی از پایایی مطلوب این مقیاس می‌باشند. برای تعیین روایی از دو روش تحلیل عوامل و روایی واگرا استفاده شد که نتایج حاکی از مطلوب و بالا بودن روایی این مقیاس می‌باشند.

واژگان کلیدی

نیازهای خانواده، ارزیابی نیازهای خانواده، پایایی و روایی، روایی واگرا

پژوهش حاضر به منظور بررسي میـزان شيـوع کودک-آزاري در دانش‌آموزان دوره متوسطه شهرستان-های تهران انجام گرفته است. به این منظور پرسشنامه کودک‌آزاری محقق‌ساخته با سه حیطه کـودک‌آزاری از نـوع بـی‌توجهـی، جسمـی و عاطفی روی 738 دانش‌آموز اجرا شد که با استفاده از روش نمونه‌گيري طبقه‌اي و خوشه‌اي چندمرحله‌اي انتخاب شدند. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از تحلیل عاملی و تحلیل واریانس چندمتغیره (MANOVA) استفاده گردید. نتايج پژوهش نشان داد که میزان شيوع آزار جسماني، 5/17% بي‌توجهي، 4/36% و عاطفي 46/49% است. در حيطه آزار جسمي شايع‌ترين آزارها عبارتند از: سيلي زدن و لگد زدن؛ در حيطه بي-توجهي: بی‌توجهی به بیماری فرزند و نبردن نزد پزشک و بي‌توجهي به علاقه‌مندي‌هاي فرزند و در حيطه آزار عاطفي: فرياد زدن و ناسزا گفتن. نتایج پژوهش نشان داد که تفاوت معنا‌داري در میزان شيوع کودک‌آزاری در حیطه جسمی، بي‌توجهي و عاطفي برحسب جنس دانش‌آموزان، پايه تحصيلي و سابقه طلاق والدين در خانواده وجود دارد. نتایج نشان داد که شیوع کودک‌آزاری شباهت زیادی با مطالعات خارجی ندارد، اما با نتایج مطالعات داخلی همخوانی دارد و همین امر ضرورت توجه اساسی به اجرای برنامه‌های مداخله‌ای در مقیاس وسیع را می‌طلبد.

واژگان کلیدی

شيوع، کودک‌آزاري جسمی، عاطفی و بی‌توجهی، دانش‌آموزان مقطع متوسطه

رسيدگی به کودکان و نوجوانان بزهکار در حوزه کار روان‌شناسی قانونی قرار دارد. ارائه خدمات بهتر به اين جمعيت مستلزم رويکرد تخصصی، در حوزه‌های ارزيابی، تشخيص و درمان است. از اين-رو نوع اطلاعات دريافتی از مورد می‌تواند فعاليت-های مراکز اصلاح و تربيت را هدفمند و در چارچوب اهداف تعيين‌شده هدايت کند. ايـن مطـالعـه بـه منـظـور بـررسـی ويـژگـی-های جمعيت‌شناختی و روانی ـ اجتماعی نوجوانان بـزهکار در کانون اصلاح و تربيت و ارزيابی نوع اطلاعات روان‌شناختی و قانونی گردآوری شده به هنگام ورود آن‌ها به کانون اصلاح و تربيت صورت گرفته است. برای اين منظور پرونده 120 نوجوان بزهکار پسر ساکن در کانون اصلاح و تربيت مورد مطالعه محتوايي قرار گرفت. از ميان اين پرونده‌ها 78 مورد که حاوی اطلاعات معتبری بودند انتخاب و اطلاعات موجود در آن‌ها در سه طبقه گزارش شد: روانی ـ فردی، وضعيت خانوادگی و ويژگی-های مرتبط با همسالان و مدرسه. نتايج در وهله اول نشان می‌دهد که اين تحقيق پيشنهاد می‌کند برای ارزيابی و ارائه خدمات متناسب‌تر به اين دسته از کودکان و نوجوانان، می‌بايست فرم‌های استانداردی برای ارزيابی روان‌شناختی از نظر روان‌شناسی قانونی تدوين و در اين‌گونه مراکز به-صورت يکسان اجرا شود. شيوع مشکلات متفاوت روانی ـ خانوادگی ـ تحصيلی در اين گروه، نياز به توجه دقيق به اين مشکلات را پيش از زدن برچسب بزهکار به آن‌ها ضروری می‌سازد.

واژگان کلیدی

ارزيابی روان‌شناختی، کودکان و نوجوانان کانون اصلاح و تربيت

رفتارهاي پرخطر به رفتارهايي اطلاق مي‌شود که احتمال نتايج مخرب جسمي، روان‌شناختي و اجتماعي را براي فرد افزايش دهد. اين رفتارها در نوجوانان با يکديگر به شدت همبسته‌اند و از الگوي هم‌تغييري پيروي مي‌کنند. خطرپذیری جنسی به‌دلیل پیامدهای ناگوار و غیرقابل جبران از قبیل بارداری، بیماری‌های عفونی و ابتلا به اچ‌آی‌وی در سال‌های اخیر بیش از سایر رفتارهای پرخطر مورد تأکید واقع شده است. هدف از انجام پژوهش حاضر بررسي فراوانی و هم‌وقوعي انواع خطرپذیری‌ها و تأثیر زمینه‌های مختلف جمعیت-شناختی بر این هم تغییری و ارائه راهکارهایی برای پیشگیری است نمونه تحقیق 807 دانش‌آموز پايه دوم، سوم و چهارم مقطع متوسطه شهر تهران (371 پسر و 436 دختر) را در برمی‌گیرد كه با روش نمونه-گيري طبقه‌اي و متناسب با حجم انتخاب شدند. براي سنجش خطرپذيري از مقياس خطرپذيري نوجوانان ايراني (IARS) (زاده‌محمدي، احمدآبادي و حيدري، 1386) استفاده شد. برحسب یک مقیاس 5 قسمتی، میانگین خرده مقياس‌هاي گرايش به جنس مخالف 24/3، رابطه و رفتار جنسي 15/2، مصرف الکل 00/2، سيگار 87/1 و مصرف مواد مخدر و روان‌گردان 74/1 بدست آمده است. نتایج نشان داد که بین تمامی رفتارهای پرخطر رابطه مثبت و معنی‌داری برقرار است. الکل، دوستی با جنس مخالف و موادمخدر و روان‌گردان به همراه جنسیت (پسر)، تحصیلات مادر (دانشگاهی)، رشته تحصیلی (انسانی) و درآمد خانواده (زیر 200 هزار تومان) بیشترین واریانس خطرپذیری جنسی را در نوجوانان تبیین می‌کنند. وجود همبستگي بين رفتارهاي پرخطر، به متوليان سلامت اجتماعي و نهادهايي چون آموزش و پرورش کمک مي‌کند تا با شناسايي رفتارهايي که با صرف هزينه و زمان کمتر قابل کنترل است، از بروز و ظهور ساير رفتارها در دانش‌آموزان پيشگيري کنند.

واژگان کلیدی

نوجوان، رفتار پرخطر، خطرپذيري جنسی، هم وقوعي

در جهان امروز به‌خصوص در کشورهايی مثل کشورهای خاورمیانه که از اختلال اجتماعی رنج برده و آژانس‌های جامعه‌پذیری در جهت متضاد عمل می‌کنند، کارکرد درست خانواده می‌تواند نقش تعیین‌کننده‌ای در پیشگیری از پیامدهای منفی به خصوص مسائل رفتاری درونی و بیرونی داشته باشد. شیوه والدینی که والدین اتخاذ می-کنند، اگر در عین کنترل کامل، به استقلال شخصیتی نوجوان هم تأکید کند، می‌تواند به‌عنوان یک شیوه والدینی موفق ارزیابی شود این مقاله به ترجیح اطاعت و ترجیح استقلال به عنوان دو ارزش مهم خانوادگی از سوی نوجوانان می‌پردازد و به دنبال پاسخ به این سؤال است که تحت چه شرایطی احتمال این ترجیحات افزایش یا کاهش می‌یابد. داده‌ها از پیمایش ارزش‌های جهانی (WVS) و از موج چهارم آن می‌باشد. گروه سنی 24- 15 سال کشورهای خاورمیانه به-عنوان نمونه تحقیق انتخاب شده‌اند. نتایج رگرسیون لجستیک نشان می‌دهد که متغیرهای جمعیت‌شناختی نقش مهم‌تری در کاهش یا افزایش احتمال ترجیح اطاعت از والدین داشته‌اند، در حالی‌که در مورد ترجیح استقلال متغیرهای جامعه‌پذیری هم اهمیت داشتند. به‌علاوه نشان داده شده است‌که تفاوت‌های معناداری در ترجیح همزمان اطاعت و استقلال از سوی نوجوانان در بین کشورهای مختلف خاورمیانه وجود دارد، گو این‌که عوامل موثر بر این ترجیحات در اکثر این کشورها تقریباً از یک الگو پیروی می‌کنند.

واژگان کلیدی

خانواده، نوجوان، دوستان، ارزش-های خانوادگی، استقلال، اطاعت، خاورمیانه، رگرسیون لجستیک

به طور كلي الگوهاي ارتباطات خانواده در طول سه دهه گذشته تحقيقات بسياري را در زمينه‌هاي گوناگون و در فرهنگ‌هاي مختلف برانگيخته‌اند. اين در حالي است كه بخش عمده اين تحقيقات با استفاده از ابزار تجديدنظر شده الگوهاي ارتباطات خانواده صورت گرفته است. هدف از اين مطالعه بررسي روايي و پايايي اين ابزار در ايران بود. به اين منظور 326 دانش‌آموز (161 دختر و 165 پسر) پايه‌هاي دوم و سوم دبيرستان‌هاي شهر شيراز ابزار مورد نظر را تكميل كردند. بررسي روايي ملاكي اين ابزار نشان داد بين ابزار تجديد نظر شده الگوهاي ارتباطات خانواده و ابزار پيوند والد ـ فرزندي همبستگي وجود دارد. نتيجه تحليل عامل محتواي اين ابزار به شيوه‌ مؤلفه‌هاي اصلي استخراج دو عامل جهت‌گيري گفت و شنود و جهت‌گيري همنوايي بود. بررسي همساني دروني نشان داد سؤالات مربوط به هر عامل با نمرة كل آن عامل بيشترين همبستگي معنادار را دارند. همچنين بين نمرات مربوط به هر عامل و نمره كل نيز همبستگي معناداري وجود داشت. بررسي پايايي اين ابزار به روش‌ محاسبه ضريب آلفاي كرونباخ و شيوه آزمون بازآزمون حاكي از پايايي اين ابزار بود. در مجموع، نتايج نشان داد ابزار تجديد نظر شده الگوهاي ارتباطات خانواده از ويژگيهاي روان‌سنجي مناسبي برخوردار است و مي‌تواند به عنوان ابزاري روا و پايا در مورد دانش‌آموزان ايراني به كار برده شود.

واژگان کلیدی

ابزار تجديدنظر شده الگوهاي ارتباطات خانواده، روايي و پايايي

هدف از اين پژوهش بررسي اثربخشي آموزش مهارت­ های حل مسئله درکاهش تمايل به فرار، ميزان تنيدگي، عزت­ نفس و راهبردهای مقابله­ ای دختران نوجوان در معرض فرار مي­ باشد. نمونه اوليه شامل 760 دانش­ آموز دبيرستاني بود كه به ­وسيله نمونه­ گيري تصادفي خوشه­ اي از شهر تهران، مناطق 19،16،15،14،4،2، انتخاب و با پرسشنامه تمايل به فرار مورد ارزيابي قرار گرفتند. از بين اين افراد تعداد 54 نفر از افرادي که دقيقاً بالاي برش با تفاوت دو انحراف استاندارد  بودند، انتخاب و در گروه­ هاي کنترل و آزمايش به­ صورت تصادفي قرار داده شدند. سپس گروه آزمایش به طور ميانگين 10 جلسه تحت آموزش قرار گرفت. بعد از اجراي آموزش­ها، پس­ آزمون روي هر دو گروه آزمایش و کنترل اجرا شد. تحليل نتايج نشان داد كه آموزش مهارت­ های حل مسئله در كاهش ميزان تنيدگي و افزايش عزت­ نفس دختران در معرض فرار تأثير داشته است. در مورد كاهش تمايل به فرار و راهبردهای مقابله­ ای اگرچه كاهش وجود داشته ولي از نظر آماري معنادار نبود.

واژگان کلیدی

تمایل به فرار- مهارت های حل مسئله- تنیدگی- عزت نفس- راهبردهای مقابله ای

هدف اين تحقيق بررسي ميزان كودك آزاري به تفكيك جنس، سن، نوع آزار جسمي، جنسي، رواني، اجتماعي و مسامحه و غفلت، هم چنين بررسي تاثير عوامل اعتياد والدين و ميزان تحصيلات آنان بر پديده كودك آزاري است. بدين منظور اطلاعات مذكور از كليه گزارش هاي تلفني كه در سال 1384 در زمينه كودك آزاري با خط تلفن كودك سازمان بهزيستي استان اصفهان برقرار شده بود، استخراج گرديد و با استفاده از نرم افزار SPSS و آزمون خي دو مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت. نتايج نشان داد كه فراواني كودك آزاري در دختران و پسران تفاوت معناداري ندارد. فراواني كودك آزاري رواني- عاطفي نسبت به ديگر انواع آزار، به طور معناداري بيشتر است (P<0.05). گروه سني 10-5 سال از بيشترين فراواني كودك آزاري برخوردار است (P<0.05). تحصيلات پايين والدين در بروز كودك آزاري موثر بوده، فراواني كودك آزاري در والدين بيسواد و كم سواد به طور معني داري بيش از والدين تحصيل كرده بود (P<0.05). نتايج پژوهش حاضر بر آموزش عمومي والدين، در سطح جامعه در زمينه حقوق كودكان، خصوصا در مورد نيازهاي عاطفي آنها و توجه ويژه به كودكان سنين 10-5 سال تاكيد دارد.
كليد واژه: كودك آزاري، ويژگي هاي جمعيت شناختي و خانواده

پژوهش حاضر با هدف شناسایی متغیرهای اجتماعی و فرهنگی تأثیرگذار در مدیریت بدن زنان شهر کاشان انجام شده است. از این رو، با بهره گیری از نظریات صاحب نظرانی همچون بوردیو، گافمن و فدرستون، فرضیات پژوهش را تدوین کرده و با روش پیمایشی و ابزار پرس شنامه 320 نفر از زنان را بررسی کرده است. یافته های حاصل از آزمون فرضیات درباره ی رابطه ی بین متغیرها نشانگر آن است که به موازاتِ افزایش میزان استفاده از رسانه های ارتباط جمعی، سرمایه ی اجتماعی، سرمایه ی فرهنگی، باورهای مذهبی و پذیرش اجتماعی، توجه زنان به مدیریت بدن افزایش پیدا می کند. نتایج تحلیل رگرسیون نیز بیانگر آن است که متغیرهای باورهای مذهبی، رسانه های ارتباط جمعی و پذیرش اجتماعی توانسته اند حدود 49 درصد از تغ ییرات مدیریت بدن در بین زنان را تبیین کنند. همچنین، نتایج تحلیل مسیر نشان می دهد که متغیرهای باورهای مذهبی و استفاده از رسانه ها بیشترین تأثیرِ مستقیمِ مثبت را در توجه زنان به مدیریت بدن داشته اند. بر این اساس ملاحظه می شود که زنان شهر کاشان، گذشته از گرایش فکری و مذهبیِ خود، به سمت مدیریت بدن گرایش پیدا کرده اند. در این زمینه، تأثیر افزایش ارتباطات جهانی و دسترسی به مجاری نوین ارتباطی و اطلاعاتی نیز موجب تغ ییرات فرهنگی وسیعی در گروه ها و اقشار مختلف جوامع به ویژه در میان زنان، شده است.
کلمه های کلیدی:
• مدیریت بدن
• باورهای مذهبی
• استفاده از رسانه ها
• سرمایه ی اجتماعی
• پذیرش اجتماعی
• سرمایه ی فرهنگی

تغییرات اجتماعی، فرهنگی و سیاسی مختلفی که در جهان رخ داده است مانند تغییرات جمعیت شناختی، جنبش های فمنیستی، رشد مصرف گرایی و حرکت به سمت مدرنیته، بدن را به یک موضوع مهم در مطالعات اجتماعی تبدیل کرده است این پژوهش به دنبال دستیابی به انگیزه ها و تجربه های دختران، قبل و بعد از مبادرت به مدیریت بدنشان است. مراد از مدیریت بدن در این پژوهش جراحی های زیبایی (بینی)، رژیم های لاغری و آرایش های غیرمتعارف است. در این پژوهش نظریات مبادله، نظریه ی گیدنز، نظریات فمینیستی و نظریه ی وبلن در ایده سازی و حساسیت نظری به محقق کمک کرده اند. یافته های این تحقیق که به روش کیفی (مردم نگاری) و با تکنیک مصاحبه ی 18 ساله ی شهرستان رضوانشهر انجام شده است، حاکی - عمیق با 21 نفر از دختران 29 است که در شرایطی کنونی جامعه و با توجه به اینکه زیبایی به یکی از اصلی ترین معیارها و ملاک های قضاوت در مورد دختران چه در عرصه های اجتماعی و چه در فرصت های ازدواج بدل شده است و دختران تحقق بسیاری از خواسته های خود را تنها در گرو زیباتر شدن و نزدیک شدن به الگوهای تبلیغ شده در رسانه ها و کسب اعتماد به نفس می دانند، آنها اتخاذ چنین تصمیمی از سوی خود را آگاهانه ترین و مناسب ترین انتخاب می دانند. آنان قبل از اقدام به مدیریت بدن از خود ناراضی بوده و با طرد از سوی گروه های مختلف مواجه می شده اند. دختران بیان کرده اند که بعد از مدیریت بدنشان اعتماد به نفسشان به دلیل زیبایی که کسب کرده اند افزایش یافته و در زمینه های اجتماعی موفق تر بوده اند و به همین خاطر احساس رضایت و آرامش می کنند.
کلمه های کلیدی:
• دختران
• مدیریت بدن
• جامعه
• زیبایی
• دغدغه های ازدواج
• الگوهای زیبایی

صفحه1 از21