پیشرفت علم و تکنولوژی هر روز باعث پیدایش پدیده‌های جدیدی می‌شود‎۰ یکی از این پدیده‌ها که در جهان کنونی بروز کرده پدیده‌ای است به نام 'تغییر جنسیت'‎۰ به این معنی که در پرتو پیشرفت علم پزشکی، امروزه پزشکان قادرند که جنسیت بعضی از افراد را تغییر دهند و علائم ممیزی جنسیتی را از شخصی برداشته، علائم و نشانه‌های جنس مخالف را در او قرار دهند‎۰ و از آنجا که جنسیت افراد در زندگی اجتماعی بشر اهمیت فراوانی دارد و آثار و مسائل حقوقی متفاوتی بر آن بار می‌شود، تغییر جنسیت می‌تواند نقش حائز اهمیتی برای فرد ایفا نماید‎۰ بررسی این پدیده نه تنها از دیدگاه علم پزشکی، بلکه به لحاظ مباحث فقهی و حقوقی نیز قابل بحث و بررسی است‎۰ بطوریکه عده‌ای از فقهای معاصر از جمله امام خمینی (ره) این پدیده را از مسائل مستحدثه شمرده به بیان مسائل و احکام پیرامون آن پرداخته‌اند که در این نوشته تلاش شده است ضمن بیان مطالبی پیرامون موضوع و ماهیت مساله به بیان احکام فقهی و حقوقی آن پرداخته شود‎.

ضرورت بررسی عیوب در ابواب مختلف فقه، از جنبه فقهی حقوقی با توجه به اینکه در این زمینه تلاش جامعی صورت نگرفته بود، نویسنده را بر آن داشت تا در جهت گردآوری این مجموعه به زبان فارسی، مصمم شود‎۰ رساله پیش رو از چهار بخش کلیات، عبادات، عقود (معادلات) و احکام تشکیل شده است‎۰ در آغاز به معنای لغوی عیب و مفهوم آن در فقه و حقوق موضوعه، حکم وارد آوردن نقص و عیب بطور کلی اشاره و به تبیین کلید واژه‌ها پرداختیم‎۰ در بخش نخست احکام شرعی عیوب مطروحه در عبادات بررسی شد: در بخش دوم یعنی معاملات، نقش عیوب و چگونگی فسخ عقود بیع، قرض، عاریه، اجاره و نکاح و آثار شرعی آن مورد ارزیابی قرار گرفت و بالاخره در بخش احکام، به بررسی نظرات فقهای شیعه در زمینه عیب و نقص احتمالی در ابواب غصب، شفعه، قضا و اجرای حدود، قصاص و دیات، و تطبیق آن با قانون مجازات اسلامی پرداخته شده است‎.

این پژوهش پس از طرح اهمیت و ضرورت تربیت به بررسی ابعاد و مقوله‌های مختلف تربیت و تربیت عرفانی از دیدگاه حضرت علی(ع) در نهج‌البلاغه پرداخته که در هر عصر و زمانی قابل استفاده است. نویسنده در این پایان نامه تلاش نموده است با ارائه نمونه‌هایی از این روشهای تربیتی، بیان دارد که در نیل ارتقای سطح تربیتی و فرهنگی انسان‌ها لازم است از آموزه‌های علوی به عنوان سرچشمه زلال اسلام ناب و الگوی تمام عیار استفاده شود. این تحقیق به بیان روش‌ها و راهکارهای علمی و عملی تربیت ، بر اساس دیدگاه‌های امیرالمومنین (ع) در نهج البلاغه پرداخته و در ارائه‌ی راهکارها و شیوه‌ها به ابعاد عاطفی و درونی انسانها، توجه بسیاری شده است. پرداختن به این نوع نگرشها در تمام شیوه‌ها از جمله الگوبرداری، تذکر و یادآوری، محبت و مدارا ، عبرت‌آموزی، عفو و تغافل، و تشویق و تنبیه به منظور تربیت انسان، نیاز عاطفی و مقتضای فطرت انسان‌هاست، که از دیدگاه‌های گوناگون قابل بحث است. پژوهش حاضر به بررسی دیدگاه‌های امام علی (ع) در مورد تربیت عرفانی و جمع‌آوری توصیه‌های آن حضرت درباره تربیت عرفانی پرداخته و نتیجه‌گیری نموده است که نهج البلاغه آیینه‌ی تمام نمای اسلام ناب است و روشهای تربیتی ارائه شده در نهج‌البلاغه مبتنی بر جهانی بینی توحیدی اسلام و روشهای تربیتی عرفانی در آن جامعیتی خاص در ابعاد مختلف اجتماعی، سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و اخلاقی دارد. در مسئله پژوهش، تربیت از اساسی‌ترین نیازهای زندگی بشر معرفی شده و انسان در پرتو تربیت صحیح می‌تواند موجودی هدفمند و اندیشه‌ورز بوده، به اهداف و آرمان‌های خود دست یابد. انسان مسلمان برای پیمودن راه سعادت و بندگی، نیازمند الگوهای مطمئن در عرصه عمل است و تنها معصومین (ع) بهترین و مطمئن‌ترین الگوهای تربیتی‌اند و ارائه دیدگاه‌هایشان ضرورتی انکارناپذیر برای پویندگان عرصه تعلیم و تربیت است. در این میان الگوی تربیتی امام علی (ع) جایگاه ویژه‌ای دارد. آشنا ساختن فرزندان با علوم اهل‌بیت (ع) از جمله عناصر مهم تربیت دینی در فرهنگ شیعی و علوی است. تعاریف عرفان صرف نظر از همه تفاوتها، همگی هدف مشترکی را دنبال می‌کنند یعنی شناخت همه‌جانبه خداوند به عنوان خالق عالم. بدون تردید یکی از جنبه‌های اصلی و حیاتی عرفان را مولای متقیان (ع) تشکیل می‌دهد که خود، عرفان مجسم است. بسیاری از بزهکاری‌ها، اختلالات رفتاری، مشکلات خانوادگی و مشکلات تعلیم و تربیت، همه از عدم شناخت ما از عرفان حقیقی و بیگانگی با قرآن و نهج‌البلاغه است. هدف اصلی این پژوهش، تبیین روشهای تربیتی در عرفان اسلامی با تأکید بر نهج‌البلاغه است و نیز از جمله اهداف مطرح شده در تحقیق، بررسی و کنکاش در کتاب شریف نهج البلاغه در رابطه با : 1) امکان تربیت و ویژگیهای آن 2) عوامل موثر بر تربیت 3) روشهای تربیتی 4) مشخصات عرفان و 5) مولفه های تربیت در عرفان اسلامی، « از دیدگاه امام علی علیه السلام » می‌باشد. انگیزه‌ اصلی محقق در انتخاب موضوع پایان نامه ، بررسی روشهای تربیتی و عرفانی امام علی (ع) در نهج‌البلاغه است تا بتوان از نتایج حاصل برای کمک به مبانی نظری تعلیم و تربیت کشور، بهره جست و بتوان راهکارهای عملی جهت نهادینه کردن روشهای تربیتی عرفان اسلامی به ویژه فرمایشات امام علی (ع) به نظام تعلیم و تربیت ارائه نمود تا روشهای تربیتی اصیل اسلامی جایگزین شود. پژوهش از نوع تحقیق توصیفی بوده که محقق جهت جمع‌آوری اطلاعات و تجزیه و تحلیل داده‌ها از مطالعه کتابخانه‌ای استفاده نموده است تا با بهره‌گیری از کتابها، کتاب‌های الکترونیکی، پایان‌نامه‌ها، مقالات اینترنتی و مطالب ارائه شده در سایت‌ها، کار پژوهشی خود را انجام دهد. از آن‌چه در فصل دوم بیان شده، می‌توان در فضای ذهنی باز و آزاد قرار گرفت و درباره آنچه علمای تعلیم و تربیت و شریعت اسلام در مورد تربیت و روش‌های آن بیان نموده‌اند و آشنایی با مفاهیم و مضامین عرفان و تربیت عرفانی، از جهات گوناگون اندیشیده‌، تا شیوه‌های تربیتی مناسب در پرتو تعالیم اسلام و عرفان اسلامی و علوی در ذهن تداعی شود. نتایج) به‌طور خلاصه می‌توان گفت: از دیدگاه نهج‌البلاغه، تربیت ممکن و روشهاى تربیتى مشخص و روشن است و بهترین روشهاى مقابله با موانع و آفات تربیت نیز درست مورد ارزیابى قرار گرفته است. با توجه به پند‌آموزى و تربیت‌پذیرى انسان، امام على (ع) سفارش مى‌کند که در تربیت افراد جامعه باید شتاب نمود و تربیت را بر هر کار دیگرى مقدم داشت ، زیرا ممکن است آداب و روشهاى زشت و ناروا دل‌هاى پاک را آلوده سازد و تربیت و سازندگى را ناممکن سازد. پس از آشنایى با مباحث مقدماتى تربیت، باید عوامل تربیتى را شناخت و آنها را تقویت کرد و به‌سوى آنها جذب شد که نقش تعیین کننده در تربیت و سازندگى فرد و جامعه دارند. تربیت موردنظر حضرت علی (علیه‌السلام) به معنی سازگار شدن فرد با سُنن و خواست‌ها و ارزشهای موجود در جامعه نیست؛ تربیت در نهج‌البلاغه همان یادگیری برقراری رابطه صحیح با مردم و با خدا، برای کسب رضایت خدا است؛ به عبارت دیگر، تربیت فراگردی است که به فرد کمک می‌کند تا با آن دسته از ارزشهای اجتماعی که فی‌نفسه معقول و مطلوب‌اند، آشنا شده و با آن دسته از امور و ارزش‌ها و وظایفی که بر خلاف تربیت الهی و اسلامی است، قطع رابطه کند. سخنان بسیاری از حضرت علی(ع) در مباحث عرفانی نقل شده است که بخشی از آنها در نهج‌البلاغه گرد‌آوری شده است. سراسر نهج‌البلاغه حاوی مواعظی است که بنیاد محبت دنیا را برمی‌اندازد و باعث حصول زهد و ورع و ترک عصیان خداوند می‌گردد که مقدمه واجب عرفان محسوب می‌شود. بررسی شاخصه‏های عرفان حضرت علی (ع) در نهج‌البلاغه امری مطلوب برای یافتن معیار عرفان سازنده و مثبت، از عرفان منفی و مخرب است. روشهای تربیتی عرفان ‌اسلامی مطرح شده در نهج‌البلاغه عبارتند از : روش‌های الگویی، محبت، عبرت، تذکر، موعظه، توبه، ابتلا و امتحان و خود مرزبانی (مراقبه و محاسبه). یافته‌های راجع به روشهای تربیتی در نهج‌البلاغه حاکی از آن است که روشهای مذکور بر اساس موازین الهی پایه‌گذاری شده است. از منظر تربیت عرفانی، هدف آرمانی تربیت آن است که آدمی ضمن رها شدن از تمامی قید و بندهای ظاهری و درونی به سطوح بالاتر معرفت و قرب الهی نزدیک شود. این همان آرمانی است که هدف غایی تربیت‌ اسلامی قلمداد می‌شود؛ از این منظر باید گفت که آرمانهای تربیتی اسلام، اساس «عرفانی» است و سایر ابعاد تربیت آدمی نیز بایستی در پرتو این آرمان نگریسته شود.

تربیت و چگونگی آن از مباحث مهم و درخور توجه در جامعه انسانی است. یکی از مباحث مهم در تربیت، دریافت معنای صحیح از تربیت است. تربیت در واقع رفع موانع و ایجاد مقتضیات برای شکوفا شدن استعدادهای انسان در جهت کمال مطلق است. اهمیّت این بحث به اندازه ای است که در آموزه های الهی و پیشوایان دین که مربیان راستین بشرند، بسیار بر این موضوع تاکید شده است؛ پیامبر( صلی الله علیه و آله) به هیچ امری دست نزد مگر قصد تربیت شخص یا گروهی را داشت و او به تمام معنا مربی است و شأن بشیربودن و نذیربودن چنین ایجاب می کند. اهمیّت تربیت و جایگاه آن به دلیل گوهر وجود آدمی و حقیقت ملکوتی اوست. این قابلیت تنها در انسان وجود دارد که با تربیت فطری به کمالات انسانی برسد و از مرتبه پایین به مرتبه بالا صعود کند. شکوفاشدن انسان تنها با تربیت حقیقی که برگرفته از آموزه های وحی و تربیت یافتگان الهی باشد، محقق می شود، به همین دلیل روی آوردن به تربیت صحیح و پرداختن به آن یکی از ضروری ترین امور انسانی محسوب می شود. به دلیل اهمیّت امر تربیت برنامه همه پیام آوران الهی فراهم کردن زمینه لازم برای رشد انسان ها و همچنین رفع موانع از سرراه آدمیان و رهانیدن آنها از اسارت نفس و فراهم کردن بستر مناسب برای رسیدن به کمال بوده است. در تربیت مسائل گوناگونی وجود دارد که باید به آنها توجه کرد. یکی از مسائل قابل توجه در این امر، خط قرمزها(نبایدها) یی است که عبور از آنها امر تربیت را با مشکل مواجه می کند و لذا باید آنها را شناخت و از آنها اجتناب کرد. اهمیّت شناخت خط قرمزهای تربیتی کمتر از شناخت بایدها، روش ها،...و مبانی صحیح نیست زیرا با عبور از خط قرمزها و نادیده گرفتن آنها تربیت از مسیر صحیح خود خارج می شود و اثر مطلوب تربیت که تربیت انسان های کامل است حاصل نخواهد شد. در این پژوهش برای دست یابی به خط قرمزها در تربیت، نهج البلاغه که آموزه های امیرمومنان علی(علیه السلام) است مورد مطالعه قرار گرفت و پس از استخراج خط قرمزها با استفاده از خانواده حدیث به تبیین آنها پرداخته شد. طی این بررسی روشن شد که در تربیت خط قرمزهایی از جنس، خط قرمزهای شخصیتی، رفتاری و کارکردی وجود دارد که به منظور سامان یافتن امر تربیت و عدم عبور از خطوط قرمز باید مربیان به سلاح شناخت و کنترل کننده هایی برای رعایت بایدها و نبایدها در تربیت مجهز شوند تا در پرتو تربیت صحیح شاهد انسان هایی کامل در جامعه باشیم.

هدف از تحقیق حاضر تربیت برای زندگی است. برای نائل شدن به هدف مزبور، نخست، به بررسی مفهوم تربیت از دید گاه اندیشمندان مسلمان و غیر مسلمان پرداخته شد. لذا مشخص گردید که اکثر این اندیشمندان به ابعاد خاصی از زندگی توجه داشته اند. در ادامه، در راستای ارائه یک تحلیل کامل از فرایند تربیت برای زندگی، به تبیین مفهوم زندگی از دیدگاه اسلام پرداخته شد. دراین تحلیل، چهار محور اصلی زندگی انسان: ماهیت زندگی انسان، هدف زندگی انسان، چگونه زیستن انسان، و نتیجه زندگی انسان مورد تحلیل و بررسی قرار گرفت. سپس به بررسی مراحل زندگی از دیدگاه اسلام پرداخته شد؛ این مراحل عبارت بودند از: مرحله فعالیت، مرحله حصول قابلیت تعلیم و تادیب، مرحله بلوغ و اوج بلوغ، مرحله اعتدال، مرحله اعتلا، مرحله بزرگسالی و مرحله کهنسالی. در پایان نیز از از ابعاد تربیت برای زندگی بحث گردید. در یک تقسیم بندی کلی، ابعاد تربیت برای زندگی به دو محور کلی: تربیت با هدف رسیدن به اهداف فردی زندگی و تربیت با هدف رسیدن به اهداف اجتماعی زندگی دسته بندی شد. از محورهای بررسی شده در بخش ابعاد فردی عبارت بودند از: تربیت بدن،تربیت غرایز،تربیت جنسی،تربیت روح و روان،تربیت ذهنی،تربیت عاطفی،تربیت جنبه های عالی رشد؛ و از محورهای بررسی شده در بخش ابعاد اجتماعی زندگی عبارت بودند از تربیت اقتصادی،تربیت اجتماعی، تربیت فرهنگی، تربیت سیاسی و تربیت معنوی. شایان ذکر است که پژوهش حاضر از نوع بنیادی - کاربردی می باشد و روش پژوهش از نوع توصیفی- تحلیلی.

دانشکده علوم وفنون قرآن تهران پایان نامه کارشناسی ارشد رشته علوم قرآنی موضوع: اعجاز تربیتیِ قرآن کریم استاد راهنما: دکتر علی محمدی آشنانی استاد مشاور: حمید حسنزاده دانشجو: خالد عطایی دی 1390 دانشکده علوم وفنون قرآن تهران پروژه تحقیقاتی کارشناسی ارشد رشته علوم قرآنی موضوع: اعجاز تربیتیِ قرآن کریم استاد راهنما:دکتر علی محمدی آشنانی استاد مشاور: حمید حسنزاده دانشجو: خالد عطایی دی 1390 کلیه حقوق مادی و معنوی این پایان نامه متعلق به دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم، دانشکده علوم و فنون قرآن تهران می باشد. چاپ پایان نامه و استخراج مقاله از پایان نامه باید به نام دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم، دانشکده علوم و فنون قرآن تهران با تأیید استاد راهنما و با مجوز معاونت پژوهشی دانشگاه باشد.

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش طرحواره های مادران در تربیت جنسی دختران نوجوانشان انجام گرفته است. پژوهش به روش کیفی انجام شد. جامعه ی پژوهـش دانش آموزان دختر پایه ی سوم مدارس راهنمایی شهر تهران بوده و گروه هدف (نمونه ی پژوهش) را دختران پایه سوم مدرسه ی راهنمایی X منطقه 3 تهران درسال 1390 ومادران آنها تشکیل می دهند . نمونه گزینی به صورت هدفمند انجام گرفت .ابزار پژوهش ابزاری محقق ساخته است که به شیـوه ی مصاحبه به کار گرفته شد. مصـاحبه با 6 دانش آمـوز و مـادران آن ها انجام و داده ها به روش تحلیل محتوای کیفی تجزیه و تحلیل شد. یافته های پژوهش حاکی از آن است که طرحواره های مادران مورد پژوهش ، در ابعاد مختلف تربیت جنسی دختران نوجوانشان نقش مهمی ایفا می کند؛ به گونه ای که می تواند یکی از عوامل رضایت یا عدم رضایت از جنس (دختر بودن) آن ها باشد.همچنین طرحواره های مادران ، نقش مهمی در نگرش دختران نوجوانشان نسبت به ازدواج و نقش های جنسیتی دارد. علاوه بر این ، یافته های پژوهش بیانگر آن است که طرحواره های مادران شرکت کننده در پژوهش در نحوه ی پاسخگویی آن ها به پرسش های جنسی دختران نوجوانشان ، نحوه ی برخورد آن ها با بلوغ ایشان و ویژگی های این دوران از جمله میل به ارتباط با جنس مخالف نیز نقش مهمی ایفا می کند. بررسی طرحواره های مادران از این جهت اهمیت دارد که به نوعی بیانگر سبک زندگی آن هاست.با توجه به این که یکی از کارکردهای مهم خانواده تربیت فرزند است و داشتن یک جامعه ی سالم وپویا در گرو تربیت فرزندان شایسته ، برخوردار از اعتماد به نفس و دارای عزت نفس است ، لذا کمک به مادران در راستای شناسایی طرحواره های منفی و ناسازگارشان و یاری رسانی به آن ها به شیوه های مختلف از جمله آموزش با هدف آگاه کردن ایشان از این طرحواره ها و ضرورت تلاش در جهت بهبود آن می تواند گام موثری در پرورش نسل آینده که سازندگان وگردانندگان جامعه ی فرداهستند، باشد.

صفحه1 از403